درمان آرتروز زانو چگونه است

درمان بدون جراحی آرتروز زانو روشی ایمن و موثر برای کاهش درد و بهبود توان حرکتی بیماران است و می‌تواند نیاز به جراحی زانو را به تاخیر انداخته یا حتی منتفی نماید. روش‌های درمان غیرجراحی زانو شامل توانبخشی و فیزیوتراپی تخصصی، دارودرمانی، ورزش‌ های اصلاحی زانو، تزریق داخل مفصل زانو و تغییر سبک زندگی برای کاهش فشار روی زانو هستند.

آرتروز زانو چیست و چگونه درمان می‌شود؟ این سوالات از جمله پرسش‌ های رایج درباره آرتروز زانو هستند که پاسخ صحیح به آن‌ها اهمیت بالایی دارد، زیرا این بیماری می‌تواند بر سلامت، فعالیت روزانه و کیفیت زندگی افراد تأثیر قابل توجهی بگذارد. یکی از سوالات مهم این است که درمان بدون جراحی آرتروز زانو برای کدام بیماران مناسب و مؤثر است و در مقابل، درمان جراحی آرتروز زانو برای چه بیمارانی توصیه می‌شود.

انتخاب روش درمان، چه غیرجراحی و چه جراحی، برای بیماران مبتلا به آرتروز زانو مسئله‌ای چالش‌ برانگیز است. به طور کلی، بیماران با آرتروز زانوی خفیف تا متوسط معمولاً از روش‌های غیرجراحی نتیجه بهتری می‌ گیرند، در حالی که بیماران با آرتروز متوسط تا شدید، اغلب با جراحی زانو بهبود بیشتری خواهند داشت. در تعیین مناسب‌ ترین روش درمان، عواملی مانند سن، وزن و بیماری‌های زمینه‌ای بیمار مورد توجه قرار می‌ گیرند و پزشک متخصص آرتروز زانو با بررسی شرح حال، معاینه دقیق و انجام ارزیابی‌ های تشخیصی، بهترین برنامه درمانی را برای هر بیمار مشخص می‌ کند.

آرتروز چیست؟

استئوآرتریت یک بیماری دژنراتیو مفصلی است که معمولاً دست‌ها، زانو ها، لگن و ستون فقرات را درگیر می‌ کند. این بیماری زمانی رخ می دهد که غضروف محافظ انتهای استخوان ها به مرور زمان فرسوده شود و منجر به درد، سفتی و تورم در مفاصل آسیب دیده شود.

آرتروز زانو یک بیماری مفصلی است که اغلب  افراد مسن را تحت تاثیر قرار می دهد، معمولا به استئوآرتریت زانو، ساییدگی زانو  هم می گویند، این بیماری تمام افراد نژاد ها و دو جنس ( زن و مرد ) را درگیر می کند. اغلب بیماران چهل ساله و بالاتر هستند که یکی از علل اصلی ناتوانی در این سنین آرتروز زانو است.

استئوآرتریت معمولا مفاصلی مانند انگشتان دست، ستون فقرات و مفاصل تحمل کننده وزن مثل زانو را مبتلا می کند. در این میان زانو شایعترین مفصلی هست که درگیر می شود.

زانو

مفصل زانو بزرگترین مفصل بدن است و برای فعالیت هایی مانند راه رفتن، دویدن، پریدن و ایستادن بسیار مهم است. این مفصل پیچیده‌ای است که از استخوان‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها و غضروف تشکیل شده است که همه با هم کار می‌کنند تا ثبات و انعطاف‌ پذیری را فراهم کنند. مفصل زانو امکان انجام حرکاتی مانند خم شدن، باز شدن و چرخش را فراهم می‌کند و آن را برای وظایف و فعالیت‌های روزمره ضروری می‌کند. با این حال، همچنین مستعد آسیب و شرایطی مانند آرتروز است. مراقبت از زانو از طریق ورزش، قرارگیری مناسب و استراتژی های پیشگیری از آسیب مهم و حیاتی هست.

ساختار مفصل زانو :
– غضروف مفصلی : انتهای استخوان ران، درشت نی و کشکک را برای کاهش اصطکاک و جذب ضربه می پوشاند.
– مینیسک : دو تکه غضروف C و O شکل که به عنوان ضربه گیر عمل می کنند و به تثبیت مفصل زانو کمک می کنند.
– رباط ها : ایجاد ثبات و نگه داشتن استخوان های مفصل زانو از جمله رباط صلیبی جلویی (ACL)، رباط صلیبی پشتی (PCL)، رباط جانبی داخلی (MCL) و رباط جانبی خارجی (LCL).

– غشای سینوویال : کپسول مفصل را می پوشاند و مایع سینوویال ترشح می کند که مفصل را روان کرده و اصطکاک را کاهش می دهد.
– بورس : کیسه های پر از مایع که به کاهش اصطکاک بین تاندون ها و استخوان ها کمک می کند.
– تاندون کشکک : کشکک را به استخوان درشت نی متصل می کند و به باز شدن زانو کمک می کند.
– عضلات چهار سر ران : گروهی متشکل از چهار ماهیچه در جلوی ران که با هم کار می کنند تا زانو را صاف کنند.
– عضلات همسترینگ : گروهی از عضلات پشت ران که به خم شدن زانو کمک می کنند.

آرتروز زانو چیست؟

آرتروز زانو بیماری‌ شایعی است که در اثر تخریب غضروف زانو باعث درد، سفتی و تورم می‌شود و با پیشرفت بیماری تحرک و انجام فعالیت‌های روزانه دچار مشکل می‌شود.

بیماری استئوآرتریت جز شایع ترین آرتریت ها هست که موجب ساییدگی و به مرور از بین رفتن غضروف مفصل و ماده مفصلی می شود، علل آن متعدد هست اما افزایش سن، وزن بالا و فعالیت زیاد که زانو را درگیر می کند از عوامل اصلی هستند.
در آرتروز زانو مقدار طبیعی اسید هیالورونیک(hyaluronic acid) موجود در زانو ها کاهش یافته و به همین علت مفصل بعد از مدتی شروع به تخریب می کند که موجب درد در هنگام فعالیت های روزانه و در برخی از موارد احساس درد در نشستن نیز حس می شود.

علت آرتروز زانو

• عوامل ژنتیکی
• چاقی و اضافه وزن
• سن
• آسیب های ورزشی
• فشارهای مکرر به زانو
• ابتلا به برخی بیماری های متابولیکی

علایم اصلی آرتروز زانو

علائم آرتروز زانو معمولاً به تدریج شروع می‌شوند و شامل درد هنگام حرکت یا پس از فعالیت، خشکی و سفتی مفصل به خصوص صبح‌ ها یا بعد از بی‌ حرکتی، کاهش دامنه حرکت زانو ، تورم خفیف و احساس ناپایداری یا ضعف عضلات اطراف زانو است. این علائم با گذشت زمان تشدید می‌شوند و باعث کاهش کیفیت زندگی فرد می‌ گردند.

کلیات علایم شامل :

• درد در ناحیه مفصل زانو
• سفتی مفصل زانو و کاهش خم و راست شدن زانو
• تورم یا آب آوردن زانو
• صدای تق تق مفصل
• کیست پشت مفصل زانو، کیست بیکر
• درد زیر زانو بخصوص قسمت داخل
• ساییدگی بیشتر با حرکت مفصل
• دردناک بودن ناحیه مفصل زانو در پایان روز

پیشگیری از آرتروز زانو

پیشگیری از آرتروز زانو (استئوآرتریت زانو) اهمیت زیادی دارد، بویژه برای افرادی که در معرض خطر بیشتری هستند، مانند افراد دارای اضافه‌وزن، سالمندان، ورزشکاران حرفه‌ای یا کسانی که سابقه خانوادگی آرتروز دارند. در ادامه چند روش مهم پیشگیری از این بیماری آورده شده است:

✔️ هر روز ورزش کنید.
✔️ وسایل سنگین حمل نکنید.
✔️ فعالیت‌های طولانی که نیاز به حرکت مفصلی دارند را اصلاح کنید.
✔️ از حرکت مکرر مفصل خودداری کنید.
✔️ اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید وزن خود را کاهش دهید، که می‌تواند درد را کاهش دهد و پیشرفت بیماری را کنترل کند.
✔️ از وسایل کمکی استفاده کنید که به شما در انجام فعالیت‌های روزانه کمک می‌کنند.
✔️ محل‌های نشستن خود را تنظیم کنید، مثلاً ارتفاع صندلی، مبل و یا صندلی توالت
✔️ پرهیز از استعمال دخانیات

درمان آرتروز زانو

آرتروز زانو یک بیماری شایع است که می‌تواند باعث درد، سفتی و کاهش تحرک مفصل زانو شود. درمان استئوآرتریت زانو معمولاً شامل ترکیبی از رویکردهای محافظه‌ کارانه و جراحی است و انتخاب روش مناسب بستگی به شدت بیماری و نیازهای فرد دارد.

یکی از اهداف اصلی درمان، مدیریت علائم و کند کردن پیشرفت بیماری است. این درمان‌ ها ممکن است شامل تغییراتی در سبک زندگی، مانند حفظ وزن سالم، انجام تمرینات ورزشی تخصصی زیر نظر متخصص زانو، و استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر باشد. متخصص زانو با بررسی دقیق وضعیت بیمار و انجام ارزیابی‌ های تشخیصی، بهترین روش درمان آرتروز زانو را برای هر فرد تعیین می‌کند

داروهای مسکن بدون نسخه، مانند استامینوفن یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) نیز می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند.

در موارد پیشرفته تر، دکتر آرتروز زانو ممکن است درمان بدون جراحی آرتروز زانو مانند تزریق داخل مفصلی، موادی مانند کورتیکواستروئیدها یا اسید هیالورونیک را برای کاهش التهاب و بهبود روانکاری مفاصل توصیه کند. فیزیوتراپی همچنین می تواند مفید باشد، زیرا می تواند به بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف زانو و کاهش استرس روی مفصل کمک کند.

جراحی

اگر درمان های محافظه کارانه موثر نباشد، ممکن است جراحی در نظر گرفته شود.

گزینه های رایج جراحی برای استئوآرتریت زانو شامل :

• دبریدمان آرتروسکوپیک
• استئوتومی
• تعویض کامل زانو

انتخاب روش جراحی به میزان و محل آسیب مفصل و همچنین سن، سطح فعالیت و سلامت کلی فرد بستگی دارد.

درمان درمان بدون جراحی آرتروز زانو

درمان بدون جراحی آرتروز زانو شامل چندین روش است که هدف آن کاهش درد، بهبود عملکرد زانو و کاهش پیشرفت بیماری است. مهمترین روش‌های درمان بدون جراحی آرتروز زانو عبارتند از:

✅ تغییر سبک زندگی و مدیریت وزن:
کاهش وزن در صورت اضافه وزن برای کم کردن فشار روی زانوها و انجام فعالیت‌های بدنی مناسب مثل پیاده‌ روی، شنا و دوچرخه‌ سواری.

✅ ورزش درمانی زانو:
تمرینات تخصصی ورزشی شامل:

• تقویت عضلات چهارسر ران (عضله جلوی ران)

• تقویت عضلات پشت ران

• تمرینات افزایش انعطاف‌پذیری و دامنه حرکتی

• تمرینات تعادل و ثبات مفصل زانو
  این ورزش‌ها باعث حمایت بهتر مفصل، کاهش درد و بهبود عملکرد می‌شوند

✅ فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی:
تمرینات تقویت عضلات چهارسر ران و عضلات پشت ران توسط درمانگر برای حمایت بهتر از زانو و افزایش انعطاف‌ پذیری و دامنه حرکتی.

✅ داروهای ضد درد و ضد التهاب:
استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن و در صورت نیاز استامینوفن برای کاهش درد و التهاب.

✅ استفاده از وسایل کمکی:
استفاده از عصا، واکر یا زانوبند های حمایتی برای کاهش فشار روی زانو.

✅ تزریقات داخل مفصل:
مانند تزریق کورتون برای کاهش التهاب و درد و یا تزریق ژل زانو (اسید هیالورونیک) برای بهبود لغزندگی مفصل.

✅ مداخلات مکمل:
گرما یا سرما درمانی و استفاده از مکمل‌ هایی مانند گلوکوزامین و کندرویتین.

درمان دارویی آرتروز زانو

درمان های دارویی شامل داروهای ضد التهاب، داروهای غضروف ساز، داروهای تقویت کننده به ترمیم بافت و در نهایت درمان آرتروز زانو کمک می کنند.

این داروها اصولا داروهای بی خطری هستند اگر درست مصرف شوند.

اصلاح شرایط زندگی

استفاده از توالت فرنگی، پرهیز از نشستن و ایستادن به مدت طولانی، پوشیدن کفش های طبی و مناسب، استفاده از کفی کفش طبی یا کفش های طبی به مفصل مچ و زانو فشار وارد نشود.

حرکات اصلاحی زانو

پزشک معالج ورزش هایی را به شما آموزش می دهد تا طی روز انجام دهید، حرکات ورزشی زانو کاملا موثر بوده و به روند اثر بخشی در طول درمان کمک می کند.

معمولا ورزشی که باعث نشود زانو به صورت متوالی خم و راست شوند در درمان آرتروز زانو موثر بوده وعلائم را  بهبود می بخشد.

طب سوزنی زانو

برای درمان آرتروز زانو از طب سوزنی هم استفاده می شود. با استفاده از این روش قسمت های مختلف زانو جهت گردش انرژی و افزایش سرعت بهبودی تحریک می شود. معمولاً اکثر مشکلات زانو بدون هیچ عارضه‌ای خاصی با استفاده از روش طب سوزنی قابل درمان است. در واقع طب سوزنی به عنوان یک روش موثر جهت به کارگیری سیستم سلامتی بدن شناخته شده است و بسیاری از افراد برای حفظ سلامتی خود از آن به عنوان یک روش پیشگیرانه هم استفاده می کنند.

لیزر درمانی زانو

این روزها از روش لیزر تراپی به عنوان یک روش ایمن برای کاهش درد زانو بسیار استفاده می شود که هیچ درد و ناراحتی به همراه ندارد. معمولا اکثر بیماران با انجام چند جلسه لیزر درمانی با کاهش درد زانو مواجه می شوند.

لیزر درمانی علاوه بر کاهش درد به تقویت عضله های اطراف مفصل زانو می پردازد و موجب افزایش دامنه حرکتی زانو می‌شود. البته اگر این روش در کنار روش های دیگر درمانی مانند تحریک الکتریکی از مگنت تراپی استفاده شود.

توانبخشی جهت بهبود علائم آرتروز زانو

برای کاهش علائم بیماری مانند درد، سفتی مفصل  بیمار باید حدود چند جلسه فیزیوتراپی و توانبخشی انجام دهد و در صورتی که با تاثیرات مثبت آن مواجه شد، دیگر نیازی به جراحی ندارد. همچنین افرادی که تعویض مفصل انجام داده‌ اند، موظف به انجام فیزیوتراپی هستند تا دوره‌ بهبودی سریع‌ تر طی و با اثرات مثبت تعویض مفصل مشاهده شوند.

مزایای که  فیزیوتراپی و توانبخشی به همراه دارد، شامل موارد زیر می باشد :

• کاهش درد و التهاب زانو
• راحت تر شدن حرکت مفصل زانو
• قرارگیری درست استخوان و بهبود عملکرد آن
• تقویت عضلات پایین تنه
• تقویت عضلات زانو
• عادی شدن طول عضله
• بهبودی تحریک‌ پذیری و وضعیت تعادل
• راحتی انجام فعالیت های روزانه مانند راه رفتن

ازون تراپی(ozone therapy)

برای درمان بدون جراحی آرتروز زانو این یک روش نو در علم پزشکی است. تزریق ازون به زانو در بهبود خونرسانی به ناحیه تزریق و تسکین درد کمک شایانی می کند، اکثریت بیماران از اوزون درمانی درمان راضی بوده اند.

گاز اوزون خاصیت ترمی م کنندگی دارد، در مشکلات دیگری مثل دیسک کمر و منیسک زانو مورد استفاده است و درمانی کاملا بی خطر شمرده می شود.

درمان آرتروز زانو با تزریق ژل

هیالورونیک اسید (hyaluronic acid) در تمامی مفاصل به صورت طبیعی وجود دارد، این ماده مثل یک روان کننده عمل میکند و باعث عملکرد بهتر مفاصل و بدون درد و مشکل حرکت کردن تمامی بدن می شود.

تزریق ژل به زانو به روش داخل مفصلی است که اسید  هیالورونیک  مستقیما به داخل فضای مفصلی زانو تزریق می شود، انجام آن فقط چند دقیقه هست و معمولا نیازی به آمادگی خاصی ندارد.

تزریق پی آر پی ( PRP ) به زانو

پلاکت یا پلاسمای غنی از پلاکت، یکی دیگر از درمان های بدون جراحی نسبتا رایج برای آرتروز زانو است. در این روش با نمونه گیری از خون بیمار، پلاکت از سایر اجزای خون فرد جدا شده و به داخل زانوی بیمار تزریق می شود. این تزریق در ناحیه آسیب دیده، موجب ترمیم  بافتهای آسیب دیده و کاهش درد می شود.

 درمان غیر جراحی آرتروز زانو

 درمان بدون جراحی آرتروز زانو شامل ترکیبی از روش های مختلف توانبخشی همراه با تزریقات داخل و اطراف مفصل زانو و استفاده از ارتز ها یا بریس ها، اصلاح وزن، اصلاح مفاصل دور و نزدیک و حتی بهبود سلامت عمومی بیمار هست. این روش به دلیل ترکیبی و با برنامه ریزی بودن بسیار موثر و مفید می باشد.

در کلینیک توانبخشی و ارتوپدی دکتر نوری درمان غیر جراحی بیمارهای زانو و آرتروز زانو بصورت تخصصی و فوق تخصصی انجام می گیرد.

ورزش درمانی آرتروز زانو

ورزش های زانو با رفع کوتاهی عضلات اطراف زانو و تقویت عضلات کمک شایانی به درمان آرتروز زانو می کند.

ویدئو ورزش های زانو را می توانید از سایت دکتر نوری مشاهده نموده و انجام دهید.

سخن پایانی

آرتروز زانو بیماری‌ای است که باعث تخریب تدریجی غضروف مفصل زانو و بروز درد، خشکی و کاهش حرکت می‌شود. درمان این بیماری با هدف کاهش درد، بهبود عملکرد و جلوگیری از پیشرفت آن انجام می‌شود. روش‌های درمانی غیرجراحی اهمیت زیادی دارند چون می‌توانند علائم را کنترل کرده و نیاز به جراحی را به تعویق بیندازند یا حتی جلوگیری کنند.

پیگیری درمان‌های غیرجراحی به کاهش درد و حفظ کیفیت زندگی کمک می‌ کند و بهترین گزینه برای اکثر بیماران در مراحل اولیه و متوسط آرتروز و همچنین افرادی است که قادر به انجام جراحی نیستند.