نویسنده: دکتر اسماعیل نوری

شدت آرتروز زانو

شدت آرتروز زانو معمولا بر اساس علائم بیماری و عکس رادیوگرافی زانو تعیین می شود و یک راهنمای مهم برای تعیین نوع درمان آرتروز زانو هست. آرتروز زانو یک بیماری دژنراتیو شایع است که با تخریب تدریجی غضروف مفصلی همراه بوده و شدت آن از درد و خشکی خفیف تا ناتوانی شدید و تغییر شکل مفصل متغیر است.

ارزیابی شدت آرتروز زانو می‌ تواند بر اساس یافته‌ های رادیوگرافیک یا بر مبنای علائم و عملکرد بالینی با استفاده از پرسشنامه های استاندارد انجام شود. از آنجا که شدت علائم بالینی همیشه با یافته‌ های تصویربرداری پزشکی تطابق کامل ندارد، استفاده همزمان از ارزیابی بالینی و رادیولوژیک برای درک بهتر وضعیت بیمار و تصمیم‌ گیری درمانی اهمیت دارد.

آرتروز یکی از شایعترین بیماری‌های مربوط به زانو است که معمولا با افزایش سن در افراد به وجود می‌ آید اما گاه شاهد بروز این بیماری در بین جوانان نیز هستیم که دلایل متنوعی دارد. آشنایی با علائم و شدت آرتروز زانو در تشخیص و درمان این بیماری کمک شایانی میکند .

علائم آرتروز زانو

علائم آرتروز زانو

آرتروز زانو مانند هر بیماری دیگری دارای علائم و نشانه‌ هایی است که در ادامه به آن‌ها می‌ پردازیم.

  • درد در ناحیه زانو :از اصلی‌ترین علائم آرتروز زانو احساس درد در این ناحیه است. در این حالت فرد هنگام حرکت دادن زانو درد شدیدی را در زانوی خود احساس می‌کند که این درد تا پایان روز شدیدتر و بدتر می‌شود اما به محض استراحت درد زانو تسکین می‌ یابد.
  • خشکی و بی‌ حرکتی زانو :زمانی که برای طولانی مدت به زانوی خود استراحت می‌ دهید، هنگام حرکت احساس خشکی و درد را در زانو احساس می‌کنید که پس از چند دقیقه حرکت دادن این حس از بین می‌ رود.
  • صدا دادن زانو :یکی دیگر از علائم شایع در آرتروز زانو این است که هنگام راه رفتن یا حرکت دادن زانو، از زانوی شما صدا شنیده می‌شود. این صدا ممکن است تق تق باشد یا همانند لولای خشک شده در قیژ قیژ کند.
  • ورم زانو :اگر مبتلا به آرتروز زانو باشید ممکن است به احتمال زیاد شاهد ورم زانو باشید. این ورم می‌تواند به سبب التهاب زانو یا به دلیل تغییر شکل مفصل یا رشد استخوان زائد در زانو باشد.
  • خالی کردن زانو: این یک اصطلاح است که برخی از مبتلایان به آرتروز زانو از آن استفاده می‌کنند. زمانی که راه ‌می‌ رونند احساس می‌کنند که زانو خالی می‌ کند و در راه رفتن دچار مشکل می‌شوند.

شدت آرتروز زانو

شدت آرتروز زانو

در مطلب فوق بیشتر به علائم و نشانه‌ های بیماری آرتروز زانو پرداختیم چراکه بسیاری از افراد آشنایی نسبی با این بیماری دارند و بیشتر به دنبال علائم بیماری هستند. مسلم هست که شدت آرتروز و علائم آرتروز در همه افراد یکسان نیست لذا لازم بوده است که شدت آرتروز درجه بندی شود.

بطور کلی شدت آرتروز زانو بر اساس عکس رادیوگرافی زانو به چهار درجه از 0 تا 4 تقسیم بندی می شود. درجه 1 آرتروز خفیف و درجه 4 آرتروز شدید در نظر گرفته می شود. درجه صفر به معنی عدم وجود آرتروز هست.

شدت آرتروز زانو بر اساس میزان تخریب غضروف مفصلی و تأثیر آن بر عملکرد مفصل ارزیابی می‌شود. در مراحل اولیه، درد معمولاً خفیف و وابسته به فعالیت است و خشکی مفصل بیشتر پس از بی‌ حرکتی طولانی احساس می‌شود. با پیشرفت بیماری، درد مداوم‌ شده، تورم، صدا دادن زانو و کاهش دامنه حرکتی بروز می‌ کند و در مراحل شدید، درد حتی در حالت استراحت وجود دارد و ممکن است تغییر شکل مفصل و اختلال واضح در راه رفتن دیده شود.

یکی از شناخته‌ شده‌ ترین روش‌های درجه‌ بندی آرتروز زانو، سیستم «کلگرن–لارنس» است که بر اساس یافته‌ های رادیوگرافی انجام می‌شود. این سیستم آرتروز را از درجه صفر تا چهار طبقه‌ بندی می‌ کند؛ از زانوی طبیعی بدون شواهد آرتروز تا مراحل شدید با کاهش واضح فضای مفصلی، تشکیل استئوفیت‌ های بزرگ، اسکلروز استخوانی و تغییر شکل انتهای استخوان‌ها. در این روش، علائم بالینی بطور مستقیم در تعیین درجه دخالت ندارند و به همین دلیل ممکن است شدت درد بیمار همیشه با درجه رادیولوژیک همخوانی کامل نداشته باشد.

درجه‌ بندی آرتروز زانو، سیستم «کلگرن–لارنس»علاوه بر درجه‌ بندی رادیوگرافیک، ارزیابی شدت آرتروز بر اساس علائم بالینی نیز انجام می‌شود که نقش مهمی در تصمیم‌ گیری درمانی دارد. ابزارهایی مانند شاخص WOMAC شدت درد، خشکی مفصل و محدودیت عملکردی را می‌ سنجند و در عمل بالینی نیز آرتروز اغلب بصورت خفیف، متوسط و شدید بر اساس تأثیر آن بر فعالیت‌های روزمره طبقه‌ بندی می‌شود. بنابراین، ارزیابی دقیق آرتروز زانو معمولاً با ترکیب یافته‌ های بالینی و تصویربرداری به دست می‌ آید.

درمان آرتروز زانو

درمان شدت آرتروز زانو

بسیاری از افراد گمان می‌کنند که آرتروز زانو یک بیماری بدون درمان است اما این کاملاً اشتباه هست. درست آن است که بگوییم بیماری آرتروز زانو به صورت قطعی قابل درمان نیست اما از طریق روش‌های مختلفی می‌ توان علاوه بر کنترل بیماری، سرعت رشد بیماری را کاهش داد. همچنین با برخی روش‌ ها می‌ توان درد، تورم و دیگر مسائل دردناک آرتروز زانو را درمان کرد.

اگر با مشاهده علائم اولیه آرتروز زانو سریعاً به پزشک مراجعه کنید، احتمال درمان و کنترل بیماری بسیار بیشتر است. برخی از روش‌های درمانی آرتروز زانو عبارتند از:

  • مصرف دارو: مصرف برخی از دارو‌ ها می‌تواند سبب تحریک غضروف‌ سازی زانو شود. همچنین برخی از دارو‌ ها درد، التهاب و ورم زانو را درمان می‌کنند.
  • فیزیوتراپی و انجام تمرینات زانو: فیزیوتراپی و انجام برخی از تمرینات ورزشی مناسب با آرتروز زانو در رفع و درمان خشکی و بی‌ تحرکی زانو مؤثر هستند.
  • استفاده از بریس‌ های زانو
  • تزریق اوزون به زانو
  • تزریق ژل به زانو
  • و در آخر جراحی زانو

چهار روش درمانی آخر معمولا زمانی مورد استفاده قرار می‌ گیرند که آرتروز زانو بسیار پیشرفته باشد، پزشک متخصص زانو ابتدا با روش‌های درمانی ساده‌تر اقدام به درمان می‌ کند اما در صورت عدم درمان به چهار روش آخر اقدام می‌کنند.

سخن پایانی

آرتروز زانو یک بیماری شایع در بین افراد چهل سال به بالا است البته همانطور که پیشتر اشاره شد ممکن است جوانان نیز به این بیماری مبتلا شوند. آرتروز در جوانان می‌تواند به دلیل حرکات ورزشی سنگین، فشار بیش از حد بر روی زانو، ‌ایستادن‌ های طولانی مدت، خم بودن طولانی مدت زانو و…. به وجود آید.

در این مقاله سعی کردیم تا شایع‌ ترین علائم و شدت آرتروز زانو را بازگو کنیم تا شما با مشاهده علائم اولیه به پزشک متخصص مراجعه کنید تا بیماری در مراحل اولیه آن مورد درمان قرار بگیرد. در صورت داشتن علائم آرتروز زانو می توانید به کلینیک دکتر نوری مراجعه نمایید تا برنامه درمانی مناسبی برای شما تعیین و انجام شود.

دکتر اسماعیل نوریمشاهده نوشته ها

Avatar for دکتر اسماعیل نوری

دانش آموخته دوره تخصص طب فیزیکی و توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران، با 18 سال تجربه بالینی و مطب

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *