دیسک کمر، دلایل ابتلاء، روش های درمان

دیسک کمر

دیسک کمر عارضه‌ای است که معمولاً در اثر وارد شدن فشار زیاد و ناگهانی به کمر به وجود می‌آید. اگرچه دیسک کمر می‌تواند دلایل دیگری مانند کهولت سن و ضعیف شدن عضلات کمر نیز داشته باشد. چنانچه شما هم با دیسک کمر یا علائم آن مواجه هستید، خواندن این مقاله را از دست ندهید چراکه در این مطلب دلایل ابتلا به این بیماری و روش‌های درمان را بیان می‌کنیم.

همچنین در صورتی که نیاز به راهنمایی درباره مشکلات مربوط به دیسک یا علائم آن دارید، می‌توانید با شماره تلفن 02188021345 تماس بگیرید و مشاوره رایگان دریافت کنید.

دیسک کمر چیست؟

در ستون فقرات هر انسان بالغ 26 مهره وجود دارد. این مهره‌ها به وسیله لایه‌های انعطاف پذیری به نام دیسک بین مهره‌ای از هم تفکیک می‌شوند، به طوری که در ستون فقرات در حالت طبیعی 4 دیسک کمر وجود دارد. پس وجود دیسک به خودی خود، بیماری محسوب نمی‌شود. اما اگر بنا به دلایلی دیسک یا همان لایه‌های بین مهره‌ای از جای خود خارج شوند، به نخاع فشار می‌آورند و باعث بروز درد در ناحیه کمر و پا می‌شوند. به چنین حالتی در اصطلاح دیسک کمر گفته می‌شود که البته اصطلاح علمی آن فتق دیسک کمری است.

فتق دیسک کمری

دلایل ابتلاء به دیسک کمر

همانطور که گفته شد، بیرون زدگی دیسک کمر می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. از جمله افزایش سن که موجب خشک شدن آب دیسک مهره های کمر می‌شود. ساختار دیسک در واقع محتوی آب، کلاژن و پروتئین است. با افزایش سن، رفته رفته آب دیسک کاهش یافته و بیرون زدگی دیسک یا درد کمر را به دنبال دارد. وزن زیاد، ورزش های غیر اصولی و سنگین، بد نشستن، بد ایستادن و بد خوابیدن عوامل دیگری هستند که می‌توانند باعث ابتلا به این بیماری شوند. بیماری بیرون زدگی دیسک، در بیماران مختلف علائم متفاوتی دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

شایع‌ترین علائم بیرون زدگی دیسک کمر

این بیماری بر اساس نوع و شدت آن می‌تواند علائم مختلفی داشته باشد. در ادامه هریک از دلایل را بررسی و نشانه های آن را ذکر می‌کنیم.

اولین نشانه‌های دیسک کمر

دیسک کمر بسته به میزان بیرون‌زدگی آن، به صورت کمر درد تدریجی و یا درد ناگهانی و شدید در ناحیه کمر، بروز می‌کند. این نوع درد معمولاً در اثر نشستن‌های طولانی مدت یا سرفه و عطسه بیشتر می‌شود. در ابتدا ممکن است درد فقط در قسمت ساق پا باشد و در ناحیه کمر دردی نداشته باشید. وجود درد در ناحیه ساق پا در مقایسه با کمر دردِ تنها، نشان دهنده وضعیت جدی‌تر فتق دیسک است.

علائم دیسک کمر خفیف

چنانچه بیرون‌زدگی دیسک کمر خفیف باشد، بیمار، درد کمی را در ناحیه کمر خود احساس می‌کند که معمولاً با استراحت و بهبود می‌یابد. در صورت کمر درد خفیف، بهتر است تا چند روز از برداشتن اجسام سنگین خودداری کنید و استراحت کنید تا کمر درد ادامه‌دار نشود.

کمر درد خفیف

علائم دیسک کمر شدید 

دیسک کمر شدید، با علائمی همچون بیشتر شدن درد در ناحیه کمر، تیر کشیدن، سرایت درد به ناحیه باسن و ساق هر دو پا همراه است. همچنین در بسیاری موارد دیده می‌شود که بیمار برای کاهش درد خود به یک سمت خم می‌شود.

علائم دیسک کمر در پاها

زمانی که این بیماری به پاها سرایت می‌کند، علاوه بر درد ممکن است بی حسی، خواب رفتگی سوزن سوزن شدن یا حتی سوزش را در ناحیه کمر و پا حس کنید. برخی تصور می‌کنند درد دیسک کمر فقط در قسمت پشت به وجود می‌آید. در حالیکه نوع درد و منطقه آن به ریشه عصب درگیر بستگی دارد و به همین دلیل ممکن است درد به قسمت‌های داخلی ران و زانو نیز برسد. علاوه بر این در صورت بروز درد در قسمت پاها، در هنگام معاینه و سنجش قدرت عضلات پا، با کاهش رفلکس مواجه می‌شویم.

علائم پارگی دیسک کمر

شدیدترین حالت این عارضه، پارگی دیسک است. در صورت وقوع چنین مشکلی، درد ادمه داری در ناحیه پشت حس می‌شود. اسپاسم شدید عضلانی، بی‌اختیاری در ادرار و مدفوع، همچنین درد عمیق، شدید و تیز به همراه بی حسی و ضعف در ناحیه کمر از دیگر علایم پارگی دیسک کمر است.

پارگی دیسک کمرعلائم دیسک کمر در بارداری 

یکی از مراحلی که افراد در معرض ابتلا به این بیماری قرار می‌گیرند، دوره بارداری است. بیش از 50 درصد خانم‌های باردار، در مقاطع مختلف زمانی، درجات مختلفی از کمردرد را تجربه می‌کنند. دلیل شیوع کمردرد در خانم‌های باردار، بزرگ شدن تدریجی شکم و به وجود آمدن قوس کمر است. البته به طور معمول کمر درد در دوران بارداری به دو دسته کلی تقسیم می‌شود.

  • خانم‌هایی که قبل از بارداری، سابقه کمردرد، بیماری دیسک کمر، لیزخوردگی مهره‌های ستون فقرات دارند. این گروه باید از قبل از اقدام به بارداری، دیسک خود را درمان نمایند. به طوری که حداقل شش ماه دردی در ناحیه کمر احساس نکنند.
  • خانم‌هایی که قبل از دوره بارداری، هیچ گونه کمردردی را تجربه نکرده‌اند.

روش تشخیص نوع دیسک کمر

برای تشخیص نوع و شدت بیماری، لازم است حتما به پزشک مراجعه کنید. در چنین شرایطی اصلا از روش‌های خود درمانی استفاده نکنید. هنگام مراجعه، پزشک در ابتدا سوابق بیماری شما را بررسی می‌کند، همچنین از روش‌های فیزیکی برای تشخیص دقیق تر استفاده می‌کند.

درد دیسک کمر، در مسیر عصب سیاتیک است. یعنی دردی است که از کمر شروع می‌شود و به داخل لگن و به پشت ران و سپس پشت ساق پا انتشار پیدا می‌کند. روش‌های زیر متداول‌ترین روش‌هایی هستند که پزشکان از آن‌ها برای تشخیص دقیق‌تر نوع مشکل شما استفاده می‌کند:

عکس رادیولوژی

ممکن است پزشک از شما بخواهد عکس رادیولوژی از مفصل کمر خود بگیرید. عکس رادیولوژی می‌تواند بیرون‌زدگی دیسک را نشان دهد و میزان آسیب دیدگی ستون فقرات و مهره‌ها را مشخص کند.

تست ام آر آی

یکی از رایج‌ترین تست‌ها برای تشخیص بیرون زدگی دیسک، تصویربرداری از طریق ام آر آی است. انجام این تست کاملاً بدون درد است و عوارض جانبی خاصی نخواهد داشت. چنانچه تشخیص اولیه پزشک، بیرون زدگی دیسک کمر باشد، انجاتم تصویربرداری ام آر آی میتواند جایگزین کلیه تست‌های دیگر شود.

تست سی تی اسکن

در شرایطی که تصویربراداری با رایولوژی و ام آر آی نتواند در تشخیص بیماری کمک کند، سی تی اسکن می‌تواند اطلاعات و جزئیات دقیق‌تری را پیرامون مفصل و مهره‌های ستون فقرات در اختیار پزشک قرار دهد. علاوه بر روش‌هایی که به آنها اشاره کردیم، می‌توان از انجام  نوار عصب و نوار عضله نیز برای تشخیص درد این بیماری کمک گرفت.

چه افرادی در معرض ابتلاء به دیسک کمر هستند؟

رایج‌ترین سن برای ابتلاء به دیسک کمر، بین 30 تا 50 سال است. چرا که در این سن معمولاً دیسک‌های بین مهره‌ای پر آب هستند و احتمال بیرون زدگی دیسک بالاتر است. اما به افزایش سن، آب دیسک کاهش یافته و احتمال بیرون‌زدگی دیسک پایین‌تر است.

بر اساس پژوهش‌های انجام شده آقایان بیشتر از خانم‌ها در معرض بیرون‌زدگی دیسک کمر هستند. البته برای خانم‌ها نیز در دوره بارداری احتمال ابتلاء به دیسک کمر وجود دارد.

درمان دیسک کمر

یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان این بیماری در ایران، استفاده از داروهای ضد التهاب یا همان مُسکن هاست. این داروها باعث کاهش ورم اطراف ریشه عصبی می‌شوند و از این طریق بیماری را بهبود می‌دهند. یکی دیگر از روش‌های درمان این بیماری، انجام فیزیوتراپی و ورزش‌های مخصوص کمر است.

آب درمانی و گرم کردن به روش‌های مخصوص، تزریق داخل مفاصل یا مهره‌های ستون فقرات یا اطراف عصب‌ها، از دیگر روش‌های درمان این بیماری است. اگر درمان‌های فوق نتیجه مطلوبی نداشته باشد، دیسک را می‌توان با عمل جراحی لیزر، آندوسکوپی یا روش‌های عمل جراحی باز درمان نمود.

اولین اقدام برای درمان کلیه بیماری‌ها، در همه جای دنیا، درمان با استفاده از روش‌های غیر جراحی است. درمان این بیماری نیز از این قاعده مستثنی نیست. درمان طبی یا همان درمان با دارو یعنی تجویز داروهایی که برای درمان این بیماری موثر هستند.

از آنجاییکه دارو بر اساس وضعیت بیمار تجویز می‌شود، یک نسخه برای افراد مختلف نمی‌تواند کارآمد باشد. لذا هر فرد پس از مراجعه به پزشک و تعیین وضعیت، می‌تواند داروی مخصوص به خود را دریافت و مصرف نماید.

عوامل مؤثر بر درمان دیسک کمر

در فرآیند درمان این بیماری، عوامل متعددی اثر دارند. هرچند تا کنون درمان قطعی برای این درد پیدا نشده است، اما با این وجود به لطف پیشرفت‌های حوزه درمان، بیش از 80 درصد دردهای مفصل و مهره‌های کمر، بدون جراحی درمان شده است. اما عواملی که در فرآیند درمان می‌توانند مؤثر باشند عبارتند از:

شدت بیرون زدگی دیسک

همانطور که اشاره کردیم، دیسک کمر می‌توانند مانند هر بیماری دیگری، خفیف، متوسط یا شدید باشد. طبیعی است که هرچقدر شدت بیماری بیشتر باشد، فرآیند درمان طولانی‌تر است.

تعداد مهره های آسیب دیده

اشاره کردیم که تعداد 4 دیسک در کمر هر فرد بالغ وجود دارد. بیماری که تعداد دیسک های آسیب دیده بیشتری داشته باشد، فرآیند درمان طولانی تری را سپری می‌کند.

تنگی کانال‌های نخاعی

اگر بیمار علاوه بر دیسک کمر، مبتلا به گرفتگی یا تنگی کانال‌های نخاعی باشد، در صورت انجام عمل جراحی، نتیجه عمل وی به اندازه دیگر بیمارانی که این مشکل را ندارند، خوب نخواهد بود. به عبارت دیگر بیمارانی که تنگی کانال نخاعی ندارند در مقایسه با بیماران مبتلا به این عارضه، عمل جراحی موفق‌تری خواهند داشت.

وجود بیماری‌های زمینه‌ای

درمان این بیماری در افرادی که مبتلا به برخی بیماری‌های زمینه ای مانند دیابت، چاقی، بیماری‌های قلبی مانند روماتیسم، آرتریت و روماتویید هستند، کمی سخت‌تر از سایر بیماران است.

عدم درمان به موقع چه خطراتی دارد؟

این بیماری نیز مانند سایر بیماری‌ها، در صورتی که به موقع درمان نشود، می‌توانند پیشرفته‌تر شود، تشدید شود و مشکلات دیگری را به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال در زمانی که بیماری علائم ابتدایی نشان داده است، اگر درمان نشود، ممکن است به عمل جراحی نیاز پیدا کند و یا حتی ممکن است تخریب دیسک، تخریب مهره‌های کمر و سُرخوردگی مهره‌ها بیشتر شود.

همچنین عدم درمان به موقع می‌تواند عوارضی مانند بی حسی‌های دائمی، اختلالات حرکتی و کشیدگی و لنگی پا را به دنبال داشته باشد. از دیگر مشکلات بی توجهی به این بیماری، می‌توان به مشکلات ادراری و مثانه‌ای و یا بی‌اختیاری ادرار و مدفوع اشاره کرد. لذا توصیه می‌شود قبل از بروز مشکلات شدیدتر، حتما نسبت به درمان به موقع بیماری اقدام شود.

دیسک کمر

برای دریافت راهنمایی درباره علائم دیسک کمر و یا مطرح کردن سوالات و دریافت نوبت ویزیت می‌توانید با شماره تلفن 02188021345 تماس بگیرید.

توصیه به بیماران مبتلا به این بیماری

افرادی که مبتلا به این بیماری هستند، می‌بایست موارد زیر را رعایت نمایند:

  • بیش از 45 دقیقه در یک جای ثابت ننشینند.
  • هنگام نشستن، تکیه گاه مناسبی انتخاب نمایند.
  • به پهلو یا پشت بخوابید و به شکم نخوابید.
  • خانم‌ها از پوشیدن کفش پاشنه بلند به صورت مداوم پرهیز کنند.
  • استرس و فشارهای روحی را کاهش دهید.

سخن پایانی

در این مطلب درباره دیسک کمر و علائم آن، دلایل ابتلاء، روش‌های تشخص و راه های درمان صحبت کردیم. در کل بهترین توصیه این است که پیشگیری بهتر از درمان می‌باشد. پس در اولین مرحله باید حتی الامکان از ابتلاء به این بیماری پیشگیری کنیم.

رعایت نکاتی مثل عدم بلند کردن اجسام سنگین، افزایش وزن بیش از اندازه، هول دادن ماشین، عدم انجام ورزش‌های غیر اصولی می‌تواند از این بیماری جلوگیری نماید. در کنار آن داشتن برنامه غذایی سالم و مفید و استفاده از میوه و سبزیجات و لبنیات می‌تواند مواد مورد نیاز بدن را تامین نموده و از مشکلاتی مانند پوکی استخوان‌ها جلوگیری نماید.

نکته دیگر در مورد نحوه نشستن، برخواستن، مطالعه و تماشای تلویزیون است که بدن در فُرم ایده آل قرار بگیرد. رعایت این موارد باعث می‌شود فشار بر روی دیسک‌های مختلف از جمله کمر، گردن و سایر قسمت‌ها، وارد نشود و همواره بدن سالمی داشته باشید.

بیماری ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×