فهرست مطالب
آرتروز زانو بیماری مزمن و پیشرونده مفصلی است که با تخریب تدریجی غضروف و استخوان مفصل، موجب درد، التهاب و کاهش انعطاف پذیری زانو می شود. آرتروز زانو شایع ترین بیماری مزمن مفاصل است که در آن غضروف مفصل زانو بتدریج دچار تخریب می شود. ادامه این روند می تواند به ایجاد تغییرات استخوانی منجر شود و علائمی مانند درد زانو، خشکی مفصل و محدودیت حرکت را به دنبال داشته باشد.
آرتروز زانو نه تنها بر فعالیت های روزمره مانند راه رفتن و نشستن تأثیر می گذارد، بلکه می تواند کیفیت زندگی فرد را نیز به شدت کاهش دهد. آرتروز زانو را استئوآرتریت زانو نیز می نامند. تشخیص آرتروز زانو معمولاً با گرفتن شرح حال دقیق و معاینه بالینی انجام می شود و سپس نوع درمان متناسب با شرایط بیمار انتخاب می گردد.
در کلینیک دکتر نوری درمان آرتروز زانو با رویکردی تخصصی انجام می شود، از روش های غیر جراحی مانند فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی گرفته تا درمان های پیشرفته تر همچون تزریق پی آر پی (PRP)، توانبخشی تخصصی زانو، ورزش درمانی زانو. هدف اصلی کاهش درد، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کمک به بازگشت بیماران به زندگی فعال و بدون محدودیت است.
زانو
مفصل زانو بزرگترین مفصل بدن است و برای فعالیت هایی مانند راه رفتن، دویدن، پریدن و ایستادن بسیار مهم است. این مفصل پیچیده ای است که از استخوان ها، رباط ها، تاندون ها و غضروف تشکیل شده است که همه با هم کار میکنند تا ثبات و انعطاف پذیری را فراهم کنند. مفصل زانو امکان انجام حرکاتی مانند خم شدن، باز شدن و چرخش را فراهم می کند و آن را برای وظایف و فعالیت های روزمره ضروری می کند. با این حال، همچنین مستعد آسیب و شرایطی مانند آرتروز است. مراقبت از زانو از طریق ورزش زانو، قرارگیری مناسب و استراتژی های پیشگیری از آسیب مهم و حیاتی هست.
ساختار مفصل زانو
- غضروف مفصلی : انت های استخوان ران، درشت نی و کشکک را برای کاهش اصطکاک و جذب ضربه می پوشاند.
- مینیسک : دو تکه غضروف C و O شکل که به عنوان ضربه گیر عمل می کنند و به تثبیت مفصل زانو کمک می کنند.
- رباط ها : ایجاد ثبات و نگه داشتن استخوان های مفصل زانو از جمله رباط صلیبی جلویی (ACL)، رباط صلیبی پشتی (PCL)، رباط جانبی داخلی (MCL) و رباط جانبی خارجی (LCL).
- غشای سینوویال : کپسول مفصل را می پوشاند و مایع سینوویال ترشح می کند که مفصل را روان کرده و اصطکاک را کاهش می دهد.
- بورس : کیسه های پر از مایع که به کاهش اصطکاک بین تاندون ها و استخوان ها کمک می کند.
عضلات و تاندون ها
- تاندون کشکک : کشکک را به استخوان درشت نی متصل می کند و به باز شدن زانو کمک می کند.
- عضلات چ هار سر ران : گروهی متشکل از چهار ماهیچه در جلوی ران که با هم کار می کنند تا زانو را صاف کنند.
- عضلات همسترینگ : گروهی از عضلات پشت ران که به خم شدن زانو کمک می کنند.
آرتروز زانو چیست؟
آرتروز زانو بیماری مزمن و پیشرونده مفصلی است که با تخریب تدریجی غضروف و استخوان مفصل، موجب درد، التهاب و کاهش انعطاف پذیری زانو می شود. استئوآرتریت زانو، شایع ترین نوع آرتروز، بیشترین تأثیر را بر حرکت و کیفیت زندگی افراد دارد و به دلیل فشار مداوم روی مفصل زانو، بیشتر از سایر مفاصل دیده می شود.
آرتروز زانو از شایع ترین علل درد زانو، به ویژه در افراد بالای 40 سال، محسوب می شود. مهم ترین مشخصه این بیماری، تخریب تدریجی غضروف مفصلی است. زانو بیش از سایر مفاصل به آرتروز مبتلا می شود و از علل اصلی آن می توان به چاقی، افزایش سن و عوامل ژنتیکی اشاره کرد.
|
آیا آرتروز زانو قابل پیشگیری هست؟ |
بله می شود از آرتروز زانو با کاهش وزن درصورت وجود چاقی، کنترل فعالیت های روزمره و تقویت عضلات اطراف مفصل زانو پیشگیری کرد |
||||
آرتروز زانو در سه جمله |
1 |
پیشگیری از آرتروز زانو برای جلوگیری از ایجاد و شدت آن اهمیت اساسی دارد |
|||
|
2 |
ورزش و توانبخشی زانو برای پیشگیری و درمان آرتروز زانو موثر و مفید هستند |
||||
|
3 |
هر درد زانویی، آرتروز زانو نیست |
||||
عضله چهارسر ران نقش اساسی در پایداری و عملکرد زانو دارد. ضعف و یا عملکرد نامتعادل این عضله موجب اختلال و بیماری در مفصل زانو می شود که آرتروز زانو یکی از آن ها می باشد.
علائم آرتروز زانو چیست؟
آرتروز زانو یا استئوآرتریت یک بیماری دژنراتیو مفصلی است که معمولاً مفصل زانو را درگیر می کند. این بیماری باعث تخریب تدریجی غضروف مفصل شده و به درد، سفتی و کاهش دامنه حرکتی منجر می شود.
علائم آرتروز زانو معمولاً با درد زانو، سفتی و کاهش انعطاف پذیری مفصل شروع می شود و به تدریج عملکرد روزمره فرد را تحت تأثیر قرار می دهد. شناخت این علائم در مراحل اولیه به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از پیشرفت بیماری کمک می کند. آرتروز زانو معمولاً با علائم زیر ظاهر می شود.
- درد زانو: اغلب هنگام فعالیت یا تحمل وزن احساس می شود و با پیشرفت بیماری حتی در استراحت نیز ادامه می یابد.
- محدودیت عملکرد: درد و مشکل در راه رفتن، بلند شدن از حالت نشسته، و سوار و پیاده شدن از خودرو.
- خشکی مفصل: به ویژه صبح ها یا بعد از نشستن طولانی.
- کاهش دامنه حرکتی: در مراحل پیشرفته، مفصل زانو انعطاف کمتری دارد.
- ضعف و لاغری عضلات اطراف زانو: کاهش قدرت عضلانی که پایداری مفصل را کاهش می دهد.
- کریپتاسیون: صدای ترق توروق مفصل هنگام حرکت.
- تورم و تجمع مایع مفصلی: باعث احساس سنگینی و التهاب در زانو می شود.
- تغییر شکل مفصل: به ویژه پای پرانتزی در ارتباط با استئوآرتریت زانو.
- کیست بیکر: احتمال ایجاد کیست در ناحیه پشت زانو که گاهی با درد و محدودیت حرکت همراه است.
به طور خلاصه، علائم آرتروز زانو شامل درد، سفتی، ورم زانو، کاهش حرکت و تغییر شکل مفصل است و این علائم می توانند به تدریج کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند.
تشخیص آرتروز زانو
متخصص آرتروز زانو براساس شرح حال بیمار و معاینه آرتروز زانو را تشخیص می دهد. تشخیص را می توان بر اساس ویژگی های بالینی با عکس رادیولوژیک تایید کرد. تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) از امواج رادیویی و یک میدان مغناطیسی قوی برای تولید تصاویر دقیق از استخوان و بافت های نرم، از جمله غضروف، استفاده می کند. معمولاً برای تشخیص آرتروز نیازی به ام آر آی نیست، اما در موارد پیچیده می تواند به ارائه اطلاعات بیشتر کمک کند.
آزمایش تجزیه و تحلیل مایع مفصلی می تواند به تایید تشخیص کمک کند. پزشک از یک سوزن برای کشیدن مایع از مفصل زانو آسیب دیده استفاده می کند. سپس این مایع برای التهاب مورد آزمایش قرار می گیرد و مشخص می شود که آیا درد ناشی از نقرس است یا عفونت به جای استئوآرتریت زانو. ارزیابی تشخیص آرتروز زانو مرحله ای حیاتی در مدیریت این بیماری است. تشخیص دقیق با معاینه بالینی و تصویربرداری مناسب، به تعیین شدت بیماری و انتخاب روش درمانی مؤثر کمک می کند.
گرافی یا رادیولوژی زانو چیست؟
گرافی یا عکس زانو یکی از روش های تصویربرداری ساده و کاربردی برای بررسی ساختار استخوانی مفصل زانو است. این عکس معمولاً در حالت ایستاده یا خوابیده و در دو یا سه نمای مختلف تهیه می شود.
کاربرد های اصلی عکس رادیولوژی زانو
- برای بررسی علت درد زانو و تشخیص بیماری هایی مانند آرتروز، شکستگی یا سایر مشکلات مفصلی.
- در صورت ضربه مستقیم به زانو یا مشاهده علائمی مانند تورم (آب آوردن زانو)، عکس برداری ضروری است.
- پزشک ممکن است پیش از جراحی های زانو از این تصویر برای برنامه ریزی دقیق تر استفاده کند.
نکته مهم درباره آرتروز زانو
در بیماران مبتلا به استئوآرتریت (آرتروز زانو)، شدت تغییرات دیده شده در عکس زانو ممکن است با شدت علائم بالینی بیمار هم خوانی نداشته باشد. به عبارت دیگر، فردی ممکن است درد زیادی داشته باشد اما تغییرات زیادی در عکس دیده نشود و بالعکس
آزمایش برای آرتروز زانو
آزمایش خون بیشتر در موادی که بیماری التهابی مانند آرتریت روماتویید( (RA) مطرح هست انجام می شود، اگر زانو آب آورده باشد و حدس پزشک بیماری التهابی و یا عفونی باشد مایع زانو کشیده شده و برای بررسی آزمایشگاهی ارسال می گردد.
درمان آرتروز زانو
یکی از سوالات مهم و رایج بیماران این است که درمان غیرجراحی آرتروز زانو برای کدام افراد مناسب است و چه کسانی نیاز به درمان جراحی دارند. در ادامه به این پرسش ها پاسخ داده می شود. تصمیم گیری بین درمان جراحی و غیرجراحی آرتروز زانو، هم برای متخصص زانو و هم برای بیماران، گاهی چالش برانگیز است.
-
درمان غیرجراحی برای بیماران با آرتروز زانوی خفیف تا متوسط مؤثر است و میتواند درد را کاهش داده و عملکرد مفصل را بهبود بخشد. این روش ها شامل فیزیوتراپی، ورزش، داروهای مسکن و تزریقات مفصلی هستند.
-
درمان جراحی برای بیماران با آرتروز زانوی متوسط تا شدید نتیجه بهتری دارد. انتخاب بیمار برای جراحی زانو باید با در نظر گرفتن ویژگی های فردی او مانند سن، وزن و بیماریهای زمینه ای انجام شود. متخصص زانو با بررسی دقیق این عوامل، مناسب ترین روش درمان را تعیین می کند.
دارو برای آرتروز زانو
انجام درمان مبتنی بر کاهش درد و ناتوانی بیمار و بهبود عملکرد او هست. مسکن های خوراکی و موضعی ابتدا شروع می شوند این ها دارو ها ی ضد درد و التهاب هستند. مکمل های غضروف ساز که در میان مردم به این نام معروف شده اند تاثیر اثبات شده ای ندارند و یا تاثیر کمی دارند.
درمان توانبخشی برای آرتروز زانو
توانبخشی مجموعه ای از مداخلات درمانی است که برای کمک به افرادی طراحی شده که به دلیل پیری، بیماری های مزمن، اختلالات، صدمات یا آسیب ها دچار محدودیت در عملکرد روزمره شده اند. این محدودیت ها میتوانند شامل مشکلات در حرکت، فعالیتهای روزانه، برقراری ارتباط، روابط اجتماعی یا حفظ شغل باشند.
در بیماران مبتلا به آرتروز زانو، برنامه های توانبخشی شامل مجموعه ای از تمرینات و مداخلات درمانی است که به کاهش درد، بهبود حرکت و افزایش قدرت عضلات اطراف زانو کمک می کند. هدف اصلی توانبخشی، کاهش فشار روی مفصل آسیب دیده، افزایش ثبات زانو و بهبود عملکرد روزمره است.
این برنامه ها معمولاً شامل موارد لیست زیر است.
-
تمرینات کششی و تقویتی
-
اصلاح وضعیت بدنی و آموزش روش های محافظت از زانو در فعالیت های روزانه
-
روش های کمکی درمانی مانند گرما، سرما و الکتروتراپی برای کاهش درد و التهاب
- آموزش بیمار
آموزش بیمار در مورد آرتروز زانو و عوامل تشدید دهنده و تسکین دهنده و تغییر شیوه زندگی بیمار و تغییرات محیط زندگی او لازم و ضروری هست.
- ورزش آرتروز زانو
مطالعات علمی از مزایای حرکات ورزشی، حتی اگر در منزل باشد، بر درد و عملکرد بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو پشتیبانی می کنند. توانبخشی منظم و صحیح می تواند کیفیت زندگی افراد مبتلا به آرتروز زانو را به طور چشمگیری بهبود دهد و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
ورزش های زانو
ورزش درمانی زانو روشی مؤثر و ایمن است که با تقویت عضلات، افزایش انعطاف پذیری و کاهش درد، به بهبود عملکرد مفصل و ارتقای کیفیت زندگی کمک می کند. ورزش های زانو بخش مهمی از درمان و پیشگیری مشکلات مفصلی هستند و در بسیاری از بیماران به عنوان خط اول درمان توصیه میشوند.
در این تمرینات، تقویت عضله چهارسر ران اهمیت ویژه ای دارد، زیرا این عضله نقش کلیدی در پایداری مفصل زانو و کاهش فشار وارد بر مفصل ایفا می کند. ورزش درمانی زانو نه تنها باعث تقویت عضلات اطراف مفصل می شود، بلکه به بهبود دامنه حرکتی، کاهش درد و افزایش کیفیت زندگی بیماران نیز کمک می کند.
ورزش های کششی زانو
کوتاهی عضلات اطراف زانو موجب فشار بر زانو، درد زانو و محدودیت حرکت زانو می شوند. کشش عضلات جلو ران (چهارسر ران) و پشت ران (همسترینگ) مورد تاکید می باشد.
کشش عضلات پشت ساق پا هم مفید و موثر هست.
ورزش های تقویتی زانو
تقویت عضلات زانو موجب بهبود در قدرت و عملکرد عضله، کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی می شود. انواع ورزش های تقویتی زانو وجود دارند ولی هیچکدام برتری و ترجیحی نسبت به همدیگر ندارند. 
برای مشاهده انواع بیشتری از ورزش های زانو کلیک نمایید.
ورزش های هوازی مناسب آرتروز زانو
برای تقویت ظرفیت هوازی دوچرخه سواری و پیاده روی توصیه می شود. 
ورزش هوازی درد و حساسیت مفاصل را کاهش داده و وضعیت عملکرد و ظرفیت تنفسی را ارتقا می بخشد. این نوع ورزش تحمل فعالیت و آستانه درد را افزایش داده و می تواند بر خلق و خو و انگیزه برای مشارکت در سایر فعالیت ها تأثیر مثبت بگذارد.
از خم کردن شدید زانو در صورت وجود افیوژن و یا همان آب آوردن زانو باید اجتناب شود. بیمارانی که درد زانوی بیشتری دارند می توانند ورزش استاتیک (ورزش تقویتی بدون حرکت مفصل) یا ورزش هوازی در آب را انجام دهند. در حالی که ورزش تقویتی زانو در کوتاه مدت برای نتایج خاص (مانند درد) بر ورزش هوازی برتر است، تمرین هوازی برای نتایج عملکردی در دراز مدت مؤثرتر است.
فیزیوتراپی زانو
فیزیوتراپی زانو شامل تمرینات و روش هایی است که به کاهش درد، بهبود حرکت و تقویت عضلات اطراف زانو کمک می کند. هدف آن افزایش ثبات مفصل، کاهش التهاب و بهبود عملکرد روزمره است. این روش معمولاً شامل تمرینات کششی، تقویتی و استفاده از تکنیک های فیزیکی مانند ماساژ و الکتروتراپی می باشد.
استفاده از عصا و واکر
استفاده از عصا و واکر به کاهش درد زانو و جلوگیری از سقوط بیمار کمک می کند طول عصا و یا واکر باید درست انتخاب شود و به بیمار آموزش لازم توسط پزشک و یا درمانگر در جهت استفاده درست از آن ها داده شود به طور کلی عصا های دسته دار از چوب معمولی و یا عصای کوهنوردی بهتر هستند. بیمار عصا را در سمت مقابل پای دردناک و در موارد دوطرفه هر سمت که راحت هست استفاده می کند.
اصلاح وضعیت قرار گیری زانو در خواب
در استئوآرتریت زانو خوابیدن با بالش زیر زانو مضر هست اگرچه ممکن هست برای کمردرد مفید باشد. چنانچه درد زانو به هنگام خواب دارید علل دیگر درد زانو هم باید بررسی شوند. خوابیدن به پهلو با بالش بین زانو ها که نسبتا سفت باشد برای کمردرد و درد لگن و زانو می تواند مفید باشد.
زانو بند
زانوبند وسیله ای حمایتی است که به تثبیت و محافظت از زانو کمک می کند. زانوبند با کاهش فشار و حرکت غیرطبیعی مفصل، درد را کاهش داده و از آسیب های بیشتر جلوگیری می کند. انواع مختلفی از زانوبند ها وجود دارد که بسته به نیاز بیمار و نوع آسیب، توسط پزشک یا فیزیوتراپیست توصیه می شود.
کفش و کفی مناسب آرتروز زانو چیست؟
استفاده مداوم از کفش های پاشنه بلند می تواند فشار اضافی بر قسمت داخلی زانو وارد کند و احتمال بروز یا تشدید آرتروز در این ناحیه را افزایش دهد. به همین دلیل استفاده از کفی مناسب و اصلاح کننده، نقش مؤثری در کاهش فشار مفصل، بهبود تعادل و تسکین درد قسمت داخلی زانو دارد. در کنار سایر روش های درمانی، انتخاب کفش و کفی مناسب می تواند به کنترل علائم آرتروز و حفظ سلامت زانو کمک کند.
طب سوزنی
طب سوزنی به عنوان درمان کمکی برای کاهش درد و بهبود عملکرد زانو مؤثر هست. طب سوزنی یکی از روش های درمانی مکمل برای کاهش علائم آرتروز زانو است که با تحریک نقاط خاصی از بدن، به بهبود جریان خون، کاهش التهاب و تسکین درد کمک می کند. این روش می تواند خشکی مفصل را کاهش داده و حرکت پذیری زانو را بهبود بخشد.
در کلینیک دکتر نوری، طب سوزنی به عنوان بخشی از برنامه درمانی آرتروز زانو مورد استفاده قرار می گیرد تا همراه با سایر روش های تخصصی، روند بهبودی بیماران سریع تر و مؤثر تر شود.
ماساژ و درمان دستی
ماساژ و درمان دستی یکی از روش های کمکی در مدیریت آرتروز زانو است که میتواند به کاهش درد، افزایش گردش خون و بهبود انعطاف پذیری مفصل کمک کند. این روش با کاهش تنش عضلات اطراف زانو و بهبود حرکت مفصل، به بیمار احساس راحتی بیشتری می دهد. در کلینیک دکتر نوری، ماساژ درمانی به عنوان بخشی از برنامه جامع درمان آرتروز، همراه با سایر روش های تخصصی مورد استفاده قرار می گیرد تا روند بهبودی بیماران سریع تر و مؤثر تر شود.
درمان بدون جراحی آرتروز زانو
درمان های مداخله ای اقدامات درمانی هستند که به منظور تغییر شرایط دشوار و ناتوان کننده بیماران انجام می گیرند. برای آرتروز زانو مداخلات غیر جراحی متعددی وجود دارند و لازم هست برای هر بیمار روش مناسب خاص او و بیماری او انتخاب شود از طرفی با توجه به هزینه و عوارض احتمالی این اقدامات، لازم هست که بیماران اطلاعات و مشاوره لازم را برای جلوگیری از انجام غیر ضروری این اقدامات دریافت نمایند.
نکته بسیار مهم این است که در کنار تمام این مداخلات باید درمان های توانبخشی زانو شروع و یا ادامه یابند.
تزریق کورتون به زانو
تزریق کورتون داخل زانو به کاهش التهاب موضعی و بهبود علائم استئوآرتریت زانو کمک می کند. به طور کلی پاسخ به آن، مانند کاهش درد زانو سریع است اما ممکن است در طولانی مدت پایدار نباشد.
تزریق کورتون به زانو اغلب برای درمان علائم حاد و یا شدید استفاده می شود. در صورت وجود مایع بیش از حد داخل مفصل زانو یا همان آب آوردن زانو، تخلیه آن لازم هست تا از رقیق شدن دارو جلوگیری شود.
تزریق کورتون داخل زانو با رعایت شرایط استریل و در چند دقیقه انجام می گیرد، با تکنیک مناسب و استفاده از داروی بی حسی انجام آن درد زیادی ندارد. از آنجا که کورتیکواستروئید مستقیماً داخل مفصل زانو تزریق می شود، میزان اثرات سیستمیک به حداقل می رسد.
تزریق کورتون داخل زانو دو یا سه بار در سال با فاصله 3 تا 4 ماه قابل انجام هست. مراقبت های بعد از تزریق شامل 5 تا 10 دقیقه استفاده از یخ موضعی هست و به بیماران توصیه می شود تا 24 تا 48 ساعت پس از تزریق از ایستادن و راه رفتن طولانی خودداری کنند.
تزریق ژل به زانو
مفصل سالم زانو حاوی حدود 4 میلی لیتر مایع مفصلی است که هیالورونیک اسید جزو اصلی این مایع محسوب می شود. این مایع اصطکاک مفصل را کاهش می دهد و مانند بالشتک از زانو، به خصوص هنگام فعالیت هایی که وزن تحمل میشود، محافظت می کند. ژل هیالورونیک اسید بصورت دارو با نام های تجاری و وزن مولکولی مختلف ساخته شده است و برای تزریق داخل مفصلی در دسترس می باشد، برتری انواع آن نسبت به همدیگر کاملا مشخص نشده است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تزریق ژل هیالورونیک اسید را برای مفصل زانو تایید کرده است.
دلیل استفاده از ژل هیالورونیک اسید، انتقال خصوصیات محافظ به مایع سینوویال طبیعی مفصل از جمله جذب فشار، روانکاری مفصل و کاهش اصطکاک سطح غضروف مفصلی هست. هدف از تزریق ژل داخل زانو بهبود عملکرد و کاهش درد زانو می باشد.
در مقایسه با تزریق کورتون داخل زانو به نظر می رسد که اثر تزریق ژل به داخل زانو دیرتر اما با دوام تر هست. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد تزریق ژل هیالورونیک اسید در انسان روند های بیولوژیکی یا پیشرفت آسیب غضروف را در آرتروز زانو تغییر می دهد. تزریق ژل داخل مفصل زانو و مراقبت های بعد از آن مانند تزریق کورتون داخل مفصل زانو می باشد.
تزریق پی آر پی به زانو
پی آر پی (PRP) همان پلاسمای غنی از پلاک هست که تزریق آن داخل زانو موجب بهبود علایم آرتروز زانو چند ماه بعد از تزریق می شود. تزریق پلاکت موجب کاهش درد زانو و خشکی مفصل و بهبود کیفیت زندگی بیمار می شود. به طور کلی تزریق پلاکت به زانو برای آرتروز زانو روشی ایمن هست و اثرات طولانی تری دارد.
محلول پی آر پی پس از خون گیری (حدود 30 میلی لیتر) از بیمار و سانتریفیوژ کردن آن آماده تزریق می شود. کل زمان لازم برای تزریق پلاک حدود یک ساعت هست ولی روش تزریق پلاکت به داخل زانو و مراقبت های بعد از آن مانند تزریق کورتون و ژل می باشد.
اوزون درمانی آرتروز زانو
اوزون(Ozone)؛ با فرمول O3 یک نوع گاز ناپایدار بوده و یکی از شکل های مولکولی اکسیژن هست. ازون دارای خاصیت اکسید کنندگی هم دارد که باعث می شود تا کاربرد های صنعتی زیادی هم داشته باشد. اوزون تراپی یا اوزون درمانی یک روش درمانی با اوزون هست که در رشته های مختلف پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.
ازن درمانی استئوآرتریت زانو موجب کاهش درد زانو و بهبود عملکرد بیماران می شود. در این روش ازن به داخل مفصل زانو تزریق می شود، این کار معمولا در چند جلسه هفتگی انجام می گیرد. البته درمورد ازون درمانی بحث ها و چالش های زیادی مطرح هست و برخی مطالعات آنرا موثر نمی دانند و این چالش ها در مورد ازن درمانی دیسک کمر و گردن بیشتر مطرح هست.
پرولوتراپی آرتروز زانو چیست؟
پرولوتراپی یا تکثیر درمانی روشی مبتنی بر تزریق است که در مشکلات مزمن اسکلتی عضلانی و ارتوپدی استفاده می شود. در این روش محلول هایی مانند دکستروز یا سرم نمکی به داخل مفصل یا تاندون تزریق میشوند تا با تحریک ترمیم بافت، درد کاهش یابد و عملکرد زانو بهبود پیدا کند. پرولوتراپی استئوآرتریت زانو درمانی موثر بوده و موجب کاهش درد زانو می گردد. برخی مطالعات علمی تاثیر آن را مانند تزریق ژل داخل زانو می دانند.
یونتوفورزیس (Iontophoresis) برای آرتروز زانو چیست؟
رساندن کورتیکواستروئید(کورتون) به داخل مفصل زانو از طریق iontophoresis ممکن است یک گزینه جایگزین برای بیماران مردد برای تزریق کورتون داخل زانو باشد، البته این کار به طور روتین انجام نمی شود.
جراحی آرتروز زانو
انتخاب روش جراحی مناسب زانو باید بر اساس وضعیت هر بیمار و شدت بیماری او صورت گیرد. با توجه به هزینهها و احتمال عوارض جراحی زانو، لازم است بیماران اطلاعات کافی و مشاوره تخصصی دریافت کنند تا از انجام جراحیهای غیرضروری جلوگیری شود. درمانهای توانبخشی زانو قبل و بعد از جراحی، نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد مفصل و کاهش درد دارند. جراحی زانو معمولاً برای بیمارانی انجام می شود که:
-
درد و خشکی شدید زانو دارند
-
به درمانهای غیرجراحی پاسخ نمیدهند
-
عملکرد روزمره آنها به طور قابل توجهی مختل شده است
در تصمیمگیری برای جراحی، شدت درد و ناتوانی بیمار عامل اصلی تعیینکننده است و متخصص زانو با بررسی دقیق این عوامل، بهترین روش درمان را انتخاب میکند.
دبریدمان آرتروسکوپی برای آرتروز زانو چیست؟
در این روش از آرتروسکوپ برای از بین بردن غضروف یا استخوان آسیب دیده استفاده می شود و شستشوی مفصل( به نام لاواژ مفصلی) انجام می گیرد. این نوع درمان موضوعی بحث برانگیز است که آیا موجب تسکین علامتی استئوآرتریت زانو می شود و یا خیر. بطور کلی بیمارانی که تاریخچه علائم آن ها کوتاه و یا شروع ناگ هانی دارد و همچنین بیمارانی که مایع بیش از حد داخل مفصل زانو یا همان آب آوردن زانو دارند، به احتمال زیاد بهتر نتیجه می گیرند.
استئوتومی زانو
Osteotomy یک عمل جراحی است که به وسیله آن قسمتی از استخوان برش داده می شود، این کار برای تصحیح طول استخوان و یا راستای قرارگیری آن انجام می شود. استئوتومی زانو برای آرتروز زانو اغلب برای افراد جوان تر کمتر از 50 سال و فعال که آرتروز قسمت داخلی زانو و یا انحراف به داخل زانو و ساق پا دارند انجام می شود.
بیمار برای این روش درمانی نباید زیاد چاق باشد و خم و راست شدن زانو نباید محدودیت زیادی داشته باشد. البته شرایط دیگری هم هست که توسط جراحان محترم لحاظ می گردند. بهبودی بعد از استئوتومی زانو معمولا طولانی ( حدود 10 سال ) هست، اگرچه تسکین علائم غالباً کامل نیست، اما استئوتومی ممکن است نیاز به تعویض کامل زانو را برای 5 تا 10 سال به تأخیر اندازد.
تعویض مفصل زانو
تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو نوعی جراحی ارتوپدی است که در آن سطوح مفصلی استخوان ران و درشت نی ساق در مفصل زانو با قطعات مصنوعی جایگزین می شوند. این جراحی معمولاً برای درمان آرتروز زانو، روماتیسم زانو و انحراف امتداد زانو انجام می شود. تعویض مفصل زانو می تواند به دو روش انجام شود.
-
تعویض کامل زانو (TKR یا TKA): جایگزینی کل مفصل زانو
-
تعویض نیمه کامل زانو (UKA یا PKR): جایگزینی بخشی از مفصل
این جراحی با هدف کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و افزایش کیفیت زندگی بیمار انجام می شود.
برای تعویض مفصل زانو شدت درد و ناتوانی بیمار عامل تعیین کننده جهت تصمیم جراحی می باشد. اگرچه عملا سن و وزن هم برای تصمیم جراحی و نوع جراحی مد نظر قرار می گیرند. تعویض مفصل زانو معمولا موجب بهبود درد زانو و کیفیت زندگی بیماران می شود. عمر مفصل های مصنوعی زانو بین 10 تا 20 سال هست.
- تعویض نیمه کامل مفصل زانو (PKR یا UKA)
تعویض نیمه کامل مفصل زانو جراحی برای استئوآرتریت زانو هنگامی که قسمتی از زانو درگیر باشد مورد استفاده قرا می گیرد و در آن قسمت های آسیب دیده مفصل زانو تعویض می شود. PKR مفصل زانو در حال حاضر به یک درمان پذیرفته شده برای بیماران مسن تر با آرتروز قسمت داخلی زانو تبدیل شده است.
بطور کلی در تعویض نیمه کامل مفصل زانو، درد بعد از عمل بیمار کمتر بوده و دوره بهبودی کوتاهتری نسبت به روش تعویض کامل زانو دارد، علاوه بر این، برش جراحی کوچکترو آسیب بافت کمتر هست. برای این روش زانوی بیمار نباید ناپایدار باشد و یا محدودیت شدید در خم و راست شدن داشته باشد.
- تعویض کامل زانو ( TKR یا TKA )
تعویض کامل زانو، با سابقه ربع قرن، به طور کلی برای بسیاری از بیماران تسکین درد خوبی فراهم می کند. حرکت و عملکرد بیماران نیز بهبود می یابد.
آرترودز آرتروز زانو
آرترودز خشک کردن مفصل به برداشتن غضروف و فشردن سطوح مفصل که باعث میشود استخوان های هر دو طرف مفصل به هم جوش بخورند می گویند. این درمان در استئوآرتریت زانو برای بیمارانی که در آن ها جراحی تعویض زانو شکست خورده هست انجام می گیرد.
متخصص آرتروز زانو
آرتروز زانو یکی از شایع ترین انواع آرتروز است که معمولاً در افراد میانسال و سالمند دیده میشود، اما میتواند افراد جوان تر را نیز درگیر کند. در این بیماری، غضروف مفصل زانو به تدریج تحلیل می رود که منجر به درد، خشکی، کاهش دامنه حرکتی و در نهایت ناتوانی در انجام فعالیت های روزمره میشود. درمان آرتروز زانو نیازمند همکاری چندین متخصص است. مهم ترین آنها عبارت اند از :
- ارتوپد یا متخصص ارتوپدی : تشخیص آرتروز، بررسی شدت بیماری و انتخاب گزینه های درمانی مانند تزریق داخل مفصلی یا جراحی مانند تعویض مفصل زانو را بر عهده دارد.
- متخصص طب فیزیکی و توانبخشی : تشخیص آرتروز، طراحی برنامه های درمانی غیرجراحی شامل توانبخشی، دارو درمانی، اصلاح سبک زندگی، تزریق داخل مفصلی.
- روماتولوژیست : در مواردی که آرتروز با بیماری های روماتیسمی زمینه ای همراه باشد، مانند آرتریت روماتوئید.
درمان موفق آرتروز زانو معمولاً نیازمند رویکردی ترکیبی است که هم به کاهش درد و التهاب و هم به بهبود عملکرد مفصل کمک کند.
درمان آرتروز زانو در کلینیک دکتر نوری
آرتروز زانو یک بیماری شایع و پیشرونده مفصلی است که می تواند درد، خشکی، تورم و محدودیت حرکت ایجاد کند و کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. شناخت علائم و مراجعه به موقع به متخصص زانو نقش مهمی در مدیریت بیماری دارد. در کلینیک دکتر نوری، درمان آرتروز زانو با استفاده از روش های غیرجراحی مانند توانبخشی، ورزش های تقویتی و تزریق داخل مفصل به طور تخصصی ارائه می شود. این مرکز با تکیه بر تجربه و دانش روز، به بیماران کمک می کند تا بهترین روش درمانی را با توجه به شرایط فردی خود انتخاب کنند.
بسیاری از بیماران کلینیک دکتر نوری بهبود قابل توجهی در درد، حرکت و کیفیت زندگی خود گزارش کرده اند. پیگیری جدی روند درمان و انجام توانبخشی منظم قبل و بعد از هر مداخله، کلید حفظ عملکرد مفصل و مدیریت موفق آرتروز زانو است.
بدون نظر