ژل زانو چیست

ژل زانو یک درمان رایج برای افراد مبتلا به آرتروز زانو است. ژل زانو به طور مستقیم به داخل مفصل زانو تزریق می شود تا به کاهش درد، بهبود تحرک و به تاخیر انداختن نیاز به جراحی تعویض زانو کمک کند. اسید هیالورونیک، یک ماده طبیعی در بدن است. تزریق ژل زانو به داخل مفصل زانو جهت بهبود حرکت مفصل و تسکین درد آن تزریق می شود، این روش به بیمارانی توصیه می شود که مصرف مسکن ها و روش های دیگر درمانی در کاهش درد آنها موثر نبوده است.

تزریق ژل هیالورونیک اسید(hyaluronic acid) به زانو موجب تسکین درد و بهبود عملکرد مفصل می شود، این روش توسط پزشک متخصص انجام می گیرد، جلسه درمانی بیماران به صورت بدون درد و سرپایی در کلینیک یا مطب متخصص زانو انجام می شود.

شایع ترین بیماری های زانو

• آسیب رباط های زانو
• در رفتگی و شکستگی
• پارگی مینیسک
• روماتیسم
• آرتروز زانو
• آسیب های تاندونی
• بورسیت زانو

در این مقاله به آرتروز زانو و درمان آن با تزریق ژل می پردازیم.

آرتروز زانو چیست ؟

بیماری آرتروز زانو یا استئوآرتریت جز شایع ترین آرتریت ها هست که موجب ساییدگی و به مرور از بین رفتن غضروف مفصل و ماده مفصلی می شود، علل آن متعدد هست اما افزایش سن، وزن بالا و فعالیت زیاد که زانو را درگیر می کند از عوامل اصلی هستند.
در آرتروز زانو مقدار طبیعی اسید هیالورونیک(hyaluronic acid) موجود در زانو ها کاهش یافته و به همین علت مفصل بعد از مدتی شروع به تخریب می کند که موجب درد در هنگام فعالیت های روزانه و در برخی از موارد احساس درد در نشستن نیز حس می شود. آرتروز یک بیماری دژنراتیو مفصلی است که معمولاً مفصل زانو را درگیر می کند.

علل آرتروز زانو

• ساییدگی مفصل به مرور زمان منجر به از بین رفتن غضروف مفصل می شود.
• آسیب به زانو، مانند پارگی رباط یا منیسک
• اضافه وزن که فشار بیشتری به مفصل زانو وارد می کند.
• ژنتیک و سابقه خانوادگی

علائم آرتروز زانو

• درد مفاصل، به ویژه با فعالیت یا تحمل وزن
• سفتی و کاهش دامنه حرکتی در زانو
• تورم و التهاب
• صدا دادن مفصل
• مشکل در راه رفتن یا بالا رفتن از پله ها

درمان آرتروز زانو

آرتروز زانو یک بیماری شایع است که می تواند باعث درد، سفتی و کاهش تحرک در مفصل زانو شود. درمان استئوآرتریت زانو معمولاً شامل ترکیبی از رویکردهای محافظه کارانه و جراحی است که بستگی به شدت بیماری و نیازهای فرد دارد.

یکی از اهداف اولیه درمان، مدیریت علائم و کند کردن پیشرفت بیماری است. این ممکن است شامل تغییراتی در شیوه زندگی باشد، مانند حفظ وزن سالم، درگیر شدن در تمرینات کم ضرر، و استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر.

داروهای مسکن بدون نسخه، مانند استامینوفن یا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) نیز می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند.

در موارد پیشرفته تر، دکتر زانو ممکن است درمان غیرجراحی آرتروز زانو مانند تزریق داخل مفصلی، موادی مانند کورتیکواستروئیدها یا اسید هیالورونیک را برای کاهش التهاب و بهبود روانکاری مفاصل توصیه کند. فیزیوتراپی همچنین می تواند مفید باشد، زیرا می تواند به بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف زانو و کاهش استرس روی مفصل کمک کند.

جراحی

اگر درمان های محافظه کارانه موثر نباشد، ممکن است جراحی در نظر گرفته شود.

گزینه های رایج جراحی برای استئوآرتریت زانو شامل :

• دبریدمان آرتروسکوپیک
• استئوتومی
• تعویض کامل زانو

انتخاب روش جراحی به میزان و محل آسیب مفصل و همچنین سن، سطح فعالیت و سلامت کلی فرد بستگی دارد.

درمان آرتروز زانو با تزریق ژل

تزریق ژل یا هیالورونیک اسید به مفصل زانو یکی از روش‌ های رایج و مؤثر برای درمان آرتروز زانو در مراحل خفیف تا متوسط است. این ماده به طور طبیعی در مایع مفصلی وجود دارد و نقش مهمی در لغزندگی و جذب فشار در مفصل ایفا می‌کند.

در آرتروز، میزان هیالورونیک اسید کاهش می‌یابد و در نتیجه مفصل خشک و دردناک می‌ شود. تزریق این ژل به داخل مفصل باعث بهبود لغزندگی، کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و در بسیاری از موارد، به تأخیر افتادن نیاز به جراحی تعویض مفصل می‌شود.

اثرات درمانی تزریق ژل معمولاً پس از دو تا چهار هفته ظاهر می‌شود و می‌تواند تا شش ماه یا حتی یک سال باقی بماند. این روش عارضه خاصی ندارد، جز در موارد نادر که ممکن است تورم یا درد موقتی در محل تزریق ایجاد شود.

رعایت استراحت نسبی، استفاده از کمپرس سرد و پرهیز از فعالیت‌ های سنگین پس از تزریق، به بهبود نتایج کمک می‌ کند. در مجموع، تزریق ژل درمانی ایمن، کم‌ تهاجم و مؤثر برای کاهش درد و بهبود عملکرد زانو در مبتلایان به آرتروز است.

عوارض احتمالی تزریق ژل زانو

عوارض تزریق ژل به زانو معمولاً خفیف و موقتی هستند، اما آگاهی از آنها به بیمار کمک می‌ کند تا در صورت بروز هرگونه مشکل، به‌ موقع با پزشک مشورت کند. در ادامه، مهم‌ ترین عوارض احتمالی تزریق ژل زانو آورده شده است.

• درد و تورم موقت در محل تزریق که معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت برطرف می‌ شود.
• قرمزی یا گرمی خفیف در ناحیه زانو به‌ دلیل واکنش بدن به ماده تزریق‌ شده.
• احساس سنگینی یا خشکی زانو در روزهای ابتدایی پس از تزریق.
• تجمع مایع در مفصل (افیوژن) در برخی بیماران حساس.
• واکنش آلرژیک خفیف در افرادی که به ترکیبات ژل یا مواد نگهدارنده آن حساسیت دارند.
• عفونت مفصلی که بسیار نادر است اما نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.
• کبودی یا التهاب سطحی پوست در محل ورود سوزن.

تزریق ژل زانو

نحوه انجام تزریق ژل به زانو بصورت سرپایی و معمولاً در مطب پزشک متخصص ارتوپدی یا طب فیزیکی انجام می‌شود و نیازی به بیهوشی ندارد. در ابتدا، پزشک ناحیه زانو را به‌ طور کامل ضدعفونی می‌ کند تا خطر عفونت کاهش یابد. سپس در صورت نیاز، مقدار کمی داروی بی‌ حسی موضعی تزریق می‌شود تا درد بیمار به حداقل برسد.

پس از آن، پزشک با استفاده از سوزن ظریف و تحت شرایط کاملاً استریل، ژل هیالورونیک اسید را مستقیماً داخل فضای مفصلی زانو تزریق می‌ کند. در برخی موارد، برای افزایش دقت تزریق از دستگاه سونوگرافی جهت مشاهده محل دقیق مفصل استفاده می‌شود.

پس از تزریق، معمولاً بیمار چند دقیقه استراحت می‌ کند و ممکن است پزشک توصیه کند تا چند ساعت از ایستادن طولانی یا فعالیت سنگین پرهیز شود. در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، استفاده از کمپرس سرد می‌تواند به کاهش تورم یا درد خفیف کمک کند.

بیمار معمولاً می‌تواند از روز بعد فعالیت‌ های روزمره سبک خود را از سر بگیرد. بسته به نوع ژل، ممکن است یک یا چند جلسه تزریق با فاصله زمانی یک هفته انجام شود. رعایت توصیه‌های پزشک و انجام تمرینات تقویتی زانو پس از تزریق، تأثیر درمان را افزایش و ماندگاری آن را طولانی‌ تر می‌ کند.

مراقبت پس از تزریق ژل زانو

مراقبت‌ های لازم پس از تزریق ژل به زانو عبارت‌ اند از:

• استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول برای کاهش درد و تورم (هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه).
• پرهیز از فعالیت‌ های سنگین، دویدن و بالا رفتن از پله تا ۴۸ ساعت پس از تزریق.
• خودداری از نشستن طولانی‌ مدت یا خم کردن زیاد زانو در چند روز اول.
• مصرف داروهای تجویزی پزشک در صورت نیاز و پرهیز از مصرف خودسرانه دارو.
• استفاده از عصا یا تکیه‌ گاه در صورت احساس درد یا ضعف در زانو.
• شروع حرکات کششی و تمرینات سبک تقویتی زانو پس از ۲ تا ۳ روز با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست.
• حفظ وزن مناسب بدن برای کاهش فشار بر مفصل زانو.
• پوشیدن کفش راحت و مناسب با کفی نرم جهت جلوگیری از وارد شدن ضربه به مفصل.
• خودداری از تزریق یا ماساژ روی محل تزریق تا زمان ترمیم کامل بافت.
• مراجعه به پزشک برای ارزیابی نتیجه تزریق در زمان تعیین‌ شده.

سخن پایانی

تزریق ژل به زانو یکی از روش‌های مؤثر و کم‌ عارضه در درمان آرتروز زانو، به‌ ویژه در مراحل خفیف تا متوسط آن است. این روش با استفاده از هیالورونیک اسید، ماده‌ ای طبیعی در مایع مفصلی بدن، به بهبود لغزندگی مفصل، کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی کمک می‌ کند.

در واقع، تزریق ژل می‌تواند روند پیشرفت آرتروز را کند کرده و نیاز به جراحی تعویض مفصل را در بسیاری از بیماران به تعویق بیندازد. انجام این تزریق معمولاً بصورت سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی انجام می‌شود و بیمار در همان روز قادر به بازگشت به فعالیت‌های سبک خود است.

اثرات درمانی تزریق ژل معمولاً پس از چند هفته ظاهر می‌شود و می‌ تواند بین شش ماه تا یک سال باقی بماند. رعایت مراقبت‌ های پس از تزریق مانند پرهیز از فعالیت‌ های سنگین، استفاده از کمپرس سرد، و انجام تمرینات سبک تقویتی زانو در افزایش ماندگاری اثر آن نقش بسیار مهمی دارد. همچنین، انتخاب نوع ژل و تعداد جلسات تزریق باید با توجه به شدت آرتروز و شرایط عمومی بیمار توسط پزشک متخصص تعیین شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.

به طور کلی، تزریق ژل به زانو روشی ایمن، مؤثر و غیرجراحی برای کنترل درد و بهبود عملکرد مفصل است. هرچند ممکن است عوارض خفیفی مانند تورم یا درد موقت ایجاد شود، اما این عوارض معمولاً گذرا بوده و با مراقبت مناسب برطرف می‌ شوند. همراهی تزریق ژل با اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن، استفاده از کفش مناسب و انجام ورزش‌ های مخصوص زانو می‌تواند تأثیر درمان را ماندگارتر کرده و کیفیت زندگی بیمار را به شکل محسوسی بهبود بخشد.