نویسنده: دکتر اسماعیل نوری

سیاه شدن و کم آبی یا دهیدراته شدن دیسک کمر

کم آبی یا دهیدراته شدن دیسک کمر به معنای کاهش تدریجی آب در دیسک‌های کمر است که منجر به کاهش ارتفاع، انعطاف‌پذیری و توانایی ضربه‌گیری دیسک‌ها می‌شود. علل اصلی کم‌ آبی دیسک کمر معمولاً شامل افزایش سن، آسیب یا تروما، نشستن طولانی‌مدت، سبک زندگی بی‌تحرک، شرایطی مانند دیابت، چاقی و سیگار کشیدن هستند. درمان دهیدراته شدن دیسک کمر معمولاً به صورت غیرجراحی و تحت نظر متخصص ستون فقرات انجام می‌شود.

دیسک کمر یک غضروف ژله‌ای مانند است که بین مهره‌های ستون فقرات قرار دارد. ماده ژله‌ای درون دیسک‌ها به عملکرد طبیعی آن‌ها کمک می‌کند. کم‌آبی بدن می‌تواند تأثیر منفی بر کم‌آبی دیسک کمر بگذارد، زیرا اگر بدن دچار کم‌آبی باشد، توانایی پر کردن آب دیسک‌های ستون فقرات کاهش می‌یابد. اصطلاحات “کم‌آبی دیسک کمر”، “سیاه شدن دیسک کمر” و “دهیدراته شدن دیسک” به یک معنا هستند و در این متن به کار رفته‌اند.

 با افزایش سن بخش زیادی از این ماده ژله ای تخریب می شود و انعطاف پذیری دیسک کم می شود و اصطلاحا دیسک کمر دهیدراته می شود. این عارضه باعث سفت شدن ستون فقرات فرد می گردد و همچنین باعث کمردرد می شود. لذا در ادامه علائم، نشانه ها و علت های دهیدراته شدن دیسک کمر را بررسی خواهیم کرد.

کمردهیدراته شدن دیسک کمر

ستون فقرات کمری شامل 5 مهره و دیسک بین مهره ای است که یک منحنی لوردوز ایجاد می کند. دیسک های بین مهره ای با مهره های مجاور فضایی را ایجاد می کنند که اعصاب نخاعی از آن خارج می شوند. دیسک‌ از یک هسته پالپوس داخلی، حلقه بیرونی فیبروزوس، و صفحات انتهایی غضروفی تشکیل شده‌ که دیسک را به مهره‌های آن متصل می‌کند.

هسته دیسک ساختاری ژل مانند است که تقریباً 80٪ از آب تشکیل شده است و بقیه آن داری کلاژن نوع 2 و پروتئوگلیکان ها است. این ماتریکس آبدوست مسئول حفظ ارتفاع دیسک بین مهره ای است.

حلقه بیرونی دیسک یک ساختار حلقه ای شکل است که هسته پالپوزوس را احاطه کرده است. از بافت همبند فیبری بسیار سازمان‌یافته، متشکل از 15 تا 25 ورقه روی هم از لاملاهای عمدتاً کلاژن با پروتئوگلیکان‌ها، گلیکوپروتئین‌ها، فیبر الاستیک و سلول‌های بافت همبند که این محصولات ماتریکس خارج سلولی را ترشح می‌کنند، ساخته شده است. قسمت داخلی آنولوس فیبروزوس عمدتاً از کلاژن نوع 2 ساخته شده است، در حالی که قسمت بیرونی بیشتر از کلاژن نوع 1 است.

روش های پیشگیری از کم آبی دیسک کمر

ورزش کمر؛ روش های پیشگیری از کم آبی دیسک کمرهمانطور که در بخش بالا اشاره کردیم، بیشتر افراد با افزایش سن دچار کم آبی دیسک کمر می شوند. اما برای اینکه بتوان روند این بیماری را کند کرد، راه های گوناگونی وجود دارد که باعث جلوگیری زود هنگام این بیماری می شود. یکی از موثرترین روش های پیشگیری از دهیدراته شدن دیسک، ورزش کردن است. ورزش به طور منظم باعث تقویت ستون فقرات می شود.

سعی کنید روز خود را با حرکات کششی آغاز کنید و روتین برنامه روزانه خود قرار دهید. اگر اضافه وزن دارید و دیسک کمرتان دهیدراته شده است توصیه می شود سریعا وزن خود را پایین آورید زیرا که تناسب وزن بسیار مهم است. مصرف منظم مایعات در طول روز کمک شایانی به عدم دهیدراته شدن دیسک می کند.

هیدراته ماندن بدن می تواند به ستون فقرات کمک کند. افرادی که سیگار می کشند و دچار این بیماری شده اند هر چه زود تر باید سیگار را ترک کنند زیرا که سرعت تخریب دیسک را افزایش می دهد. به طور کلی افرادی که مسن هستند بهتر است که زیر نظر متخصص کمردرد در تهران، ورزش را انجام دهند تا دیر تر دچار دهیدراته شدن دیسک کمر شوند.

نشانه ها و علت دهیدراته شدن دیسک کمر

دهیدراته شدن دیسک کمر احساس درد و سفت شدن ستون فقرات جزء نخستین نشانه های کم آبی دیسک کمر است. بی حسی در پاها و محدود شدن حرکات ستون فقرات و احساس ضعف در بخش های تحتانی از دیگر نشانه های بروز کم آبی یا دهیدراته شدن دیسک محسوب می شود.

اگر فردی دچار بیماری دهیدراته شدن دیسک شده باشد، فعالیت هایی مثل بلند کردن اجسام، خم شدن و حرکات چرخشی بدن بسیار برای فرد دشوار می شود. عوامل ژنتیکی هم بر کم آبی دیسک کمر تاثیر می گذارد.

در هنگام نشستن و برخواستن نیز فرد بیمار دچار احساس درد می شود. علت هایی مانند: فشار مکرر به کمر، آسیب به ستون فقرات، کاهش وزن ناگهانی و بیماری هایی که باعث خشکی دیسک کمر می شوند را می توان اشاره کرد. رخداد هایی مانند آسیب های ورزشی، نشستن های طولانی، سقوط، تصادفات رانندگی و… نقش بسیار مهی در افزایش احتمال بروز دهیدراته شدن دیسک کمر دارد.

وارد کردن فشار های پی در پی بر ستون فقرات نیز یکی دیگر از دلایل کم آب شدن دیسک کمر می باشد. پس نشانه های کم آبی دیسک کمر را جدی بگیرید و در صورت بروز این بیماری حتما به بهترین متخصص ستون فقرات در تهران مراجعه کنید و برای درمان اقدام نمایید.

تشخیص سیاه شدن و کم آبی یا دهیدراته شدن دیسک کمر

سیاه شدن و کم آبی یا دهیدراته شدن دیسکاولین قدم برای تشخیص دهیدراته شدن دیسک، پرسش از بیمار درباره نشانه‌های درد و بررسی زمان و محل بروز آن است. سپس ناحیه‌ای که دچار درد شده است توسط جراح دیسک کمر در تهران معاینه می‌شود و با انجام برخی حرکات، پزشک دیسک‌هایی که تحت فشار هستند را بررسی می‌کند.

یکی از روش‌های ساده برای تشخیص دهیدراته شدن دیسک، رادیوگرافی است که با انجام آزمایش‌هایی می‌توان کم‌آبی دیسک را مشخص کرد. معمولاً این روش زمانی استفاده می‌شود که درمان اولیه جواب ندهد، اما احتمال خطا در آن وجود دارد.

روش دقیق‌تر ام آر آی است که از دقیق‌ترین شیوه‌های تصویربرداری ستون فقرات به شمار می‌رود و بدون خطا امکان بررسی دیسک‌ها را فراهم می‌کند. در سی‌تی اسکن یا ام آر آی، تمام ستون فقرات، دیسک‌های دژنره و تومورهای داخلی نخاع قابل مشاهده و شناسایی هستند.

یکی دیگر از روش‌های تشخیص کم‌آبی دیسک کمر، معاینه عصبی است که وضعیت عملکرد عصب‌ها را ارزیابی می‌کند.

روش‌های تشخیص دهیدراته شدن دیسک:

  • پرسش از بیمار درباره نشانه‌های درد، زمان و محل آن
  • معاینه ناحیه درد توسط جراح و بررسی حرکات ستون فقرات
  • رادیوگرافی برای تشخیص ساده کم‌آبی دیسک (با احتمال خطا)
  • ام آر آی برای تصویربرداری دقیق ستون فقرات و دیسک‌ها
  • سی‌تی اسکن برای مشاهده کامل ستون فقرات و تومورهای احتمالی
  • معاینه عصبی برای ارزیابی عملکرد عصب‌ها

درمان دهیدراته شدن دیسک کمر چگونه است ؟

دهیدراته شدن دیسک کمر چیست ؟یکی از روش های درمان کم آبی دیسک کمر، فیزیوتراپی است که همراه با ورزش درمانی باعث تقویت دامنه حرکتی و انعطاف پذیری می گردد. دهیدراته شدن دیسک کمر ابتدا با درد همراه است. و برای کم شدن درد، روش گرما و سرما درمانی پیشنهاد می شود. در این روش از کیسه آب گرم و کیسه آب سرد استفاده می شود ولی حواستان باشد هر دو را باهم استفاده نکنید.

انجام ورزش های کمر و دیسک کمر از اجزای بنیادی درمان بدون جراحی دهدراته شدن دیسک کمر هست.

معمولا دکتر ستون فقرات برای کاهش درد، داروهای غیر استروئیدی را به شما تجویز می کند. اگر درد دیسک کمر غیر قابل تحمل باشد پزشک داروهای قوی تری را به بیمار خود تجویز می کند. عوارض ناشی از درمان نکردن دهیدراته شدن دیسک کمر موجب درد شدید کمر، پارگی دیسک، تورم، ساییدگی، شکل گیری تغییرات دژنراتیو و ناتوانی در انجام فعالیت های روزانه است.

ممکن است با گذشت زمان به علت دهیدراته شدن دیسک فرد برآمدگی پیدا کند. که در این حالت متخصص طب فیزیکی و توانبخشی روش های درمانی مناسب خود فرد را تجویز می کند. یکی دیگر از راه های درمان کم آبی دیسک کمر، استفاده از تخت دکامپرشن می باشد.

بر روی تخت دکامپرشن فشار بدن از روی دیسک برداشته می شود. و بخش های مختلف ستون فقرات در جهت های مختلف کشیده می شوند تا دیسک آسیب دیده در حالت اولیه خود برگردد. در هنگامی که پزشک متخصص تشخیص دهد که دهیدراته شدن دیسک موجب فشار بر روی نخاع شود سریعا فرد باید آماده عمل دیسک کمر شود تا فشار وارده از روی نخاع را بردارند.

سخن آخر

همان‌طور که در این مقاله بیان شد، با افزایش سن احتمال بروز بیماری‌هایی مانند کم‌ آبی دیسک کمر افزایش می‌یابد. انجام فعالیت‌های ورزشی منظم در سنین جوانی می‌تواند به پیشگیری از چنین مشکلاتی کمک کند و سلامت ستون فقرات را حفظ نماید.

علائم و نشانه‌های ذکر شده را جدی بگیرید و در صورت بروز دهیدراته شدن یا سیاه شدن دیسک کمر، طول دوره درمان خود را مطابق تشخیص پزشک با دقت و صبر طی کنید تا بهترین نتیجه حاصل شود. رعایت توصیه‌های پزشکی و پیگیری منظم روند بهبود، کلید حفظ عملکرد و سلامت ستون فقرات شماست.

دکتر اسماعیل نوریمشاهده نوشته ها

Avatar for دکتر اسماعیل نوری

دانش آموخته دوره تخصص طب فیزیکی و توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران، با 18 سال تجربه بالینی و مطب

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *