نویسنده: دکتر اسماعیل نوری

گاباپنتین

گاباپنتین دارویی است که اغلب برای درد عصبی، تشنج و سندرم پای بی قرار تجویز می شود و روی مواد شیمیایی خاص و اعصاب مربوطه اثر می‌ گذارد. به طور معمول، گاباپنتین به صورت خوراکی، طبق دستور پزشک معالج مصرف می شود.
رعایت دوز و زمان توصیه شده گاباپنتین برای اثر بخشی بهینه بسیار مهم است. سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) گاباپنتین را برای درمان بیماری‌ های مختلف از جمله صرع، درد نوروپاتیک و سندرم پای بی‌ قرار تایید کرده است.
مصرف گاباپنتین ممکن است با عوارضی مانند خواب‌ آلودگی، سرگیجه، خستگی یا مشکلات گوارشی همراه باشد و در برخی افراد تغییرات خلقی ایجاد کند.
به همین دلیل، پیگیری منظم پزشک و اطلاع‌ رسانی درباره هر علامت غیر معمول اهمیت دارد. توقف ناگهانی دارو می‌ تواند علائم را تشدید کند، بنابراین تغییر دوز یا قطع مصرف باید تحت نظر پزشک انجام شود تا استفاده ایمن و مؤثر از گاباپنتین تضمین شود.

گاباپنتین چیست؟

گاباپنتین چیست؟

گاباپنتین یک داروی تجویزی است که به عنوان آنالوگ گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) شناخته می شود. GABA تحریک پذیری سلول های عصبی (نورون ها) در مغز را کاهش می دهد که در تشنج و انتقال سیگنال های درد نقش دارند. گاباپنتین منعکس کننده اثرات GABA است که نورون های برانگیخته را آرام می کند.

گاباپنتین در دسته ای از داروها به نام داروهای ضد تشنج قرار دارد .

نام های تجاری گاباپنتین چیست؟

گاباپنتین هم به عنوان محصول با نام تجاری و هم به عنوان محصول عمومی موجود است. نام های تجاری گاباپنتین شامل Horizant®، Gralise® و Neurontin® است.

گاباپنتین برای چه مواردی تایید شده است؟

موارد زیر توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تایید شده است:

  • گاباپنتین را می توان در بزرگسالان و کودکان 3 سال و بالاتر که تشنج پارشیل دارند برای پیشگیری و کنترل استفاده کرد.
  • تسکین درد عصبی به دنبال زونا در بزرگسالان، زونا یک بثورات دردناک است که سال ها پس از ابتلا به آبله مرغان ایجاد می شود. ویروسی که باعث آبله مرغان می شود در بخشی از ریشه عصب نخاعی شما که گانگلیون ریشه پشتی نام دارد، نهفته می ماند. به هر دلیلی، این ویروس غیر فعال دوباره فعال می شود معمولاً با استرس و باعث ایجاد بثورات زونا می شود. درد عصبی به دنبال یک مورد زونا، نورالژی پس از هرپس (PHN) نامیده می شود.
  • سندرم پاهای بی قرار (Restless legs syndrome)

موارد استفاده گاباپنتین

موارد استفاده گاباپنتین

گاباپنتین دارویی است که برای درمان شرایط مختلف استفاده می شود، از جمله:

  • اختلال مصرف الکل یا ترک الکل
  • اضطراب
  • کمردرد
  • لرزش اساسی خوش خیم
  • اختلال دوقطبی
  • سندرم سوزش دهان
  • سندرم تونل کارپال
  • خارش مزمن مرتبط با بیماری کلیوی
  • درد مزمن
  • نوروپاتی دیابتی
  • اریتروملالژی
  • فیبرومیالژیا
  • سکسکه
  • گرگرفتگی
  • هیپرهیدروزیس
  • میگرن
  • تهوع و استفراغ، ناشی از شیمی درمانی
  • درد عصبی
  • نورالژی اکسیپیتال
  • نوروپاتی محیطی
  • نورالژی پس از تبخال
  • علائم پس از یائسگی
  • نورالژی پودندال
  • سندرم دیستروفی سمپاتیک رفلکس
  • سندرم پاهای بی قرار
  • تشنج
  • اسپوندیلولیستزیس
  • سیرنگومیلیا
  • میلیت عرضی
  • نورالژی سه قلو
  • ولوودینیا

کاربرد گاباپنتین در کمردرد و دیسک کمر

گاباپنتین یکی از دارو های موثر در کنترل درد های عصبی است و در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن و دیسک کمر کاربرد فراوان دارد. این دارو با تأثیر بر مسیر های عصبی و کاهش فعالیت سیگنال‌ های درد، به تسکین درد های منتشره در ناحیه کمر و پا کمک می‌ کند.

مطالعات نشان داده‌ اند که استفاده صحیح از گاباپنتین می‌ تواند شدت درد و محدودیت‌ های حرکتی بیماران را کاهش دهد و کیفیت زندگی آنها را بهبود بخشد. تجویز و مصرف گاباپنتین باید توسط متخصص دیسک کمر و سیاتیک انجام شود، زیرا دوز و مدت درمان با توجه به شدت درد، وضعیت دیسک و شرایط هر بیمار متفاوت است.

استفاده خودسرانه این دارو می‌ تواند خطر عوارضی مانند خواب‌ آلودگی، سرگیجه یا تداخل با سایر دارو ها را افزایش دهد. بنابراین برای رسیدن به بهترین نتیجه درمانی و کاهش کمردرد و درد سیاتیک، پیگیری درمان تحت نظر متخصص ستون فقرات ضروری است.

سوالات متداول در مورد گاباپنتین

گاباپنتین چیست؟

گاباپنتین یکی از دارو های رایج برای کنترل درد های عصبی و برخی اختلالات عصبی است. بسیاری از بیماران سوالاتی در مورد دوز مصرف، عوارض جانبی، تداخل دارویی و اثرگذاری آن دارند. در این بخش به رایج‌ ترین پرسش‌ ها پاسخ داده شده تا اطلاعات مفید و کاربردی برای مصرف‌ کنندگان ارائه شود.

گاباپنتین در چه دوزها و اشکالی موجود است؟

گاباپنتین به صورت زیر موجود است.

  • قرص گاباپنتین این قرص به صورت قرص های 300 و 600 و 800 میلی گرمی موجود است.
  • محلول خوراکی گاباپنتین ، محلول خوراکی حاوی 250 میلی گرم گاباپنتین در هر 5 میلی لیتر (50 میلی گرم در میلی لیتر) موجود است.
  • کپسول گاباپنتین این کپسول 100، 300 یا 400 میلی گرمی در دسترس است.

چگونه باید گاباپنتین مصرف کنم؟

  • قرص را همراه با وعده غذایی مصرف کنید. قرص ها را به طور کامل با یک لیوان پر آب قورت دهید. جویدن، شکستن یا له شدن را انجام ندهید.
  • سایر اشکال گاباپنتین را با یا بدون غذا مصرف کنید.
  • قرص ها ممکن است به دو قسمت تقسیم شوند. می توانید نیمه دوم را برای نوبت بعدی مصرف کنید. نیم قرص را بیش از 28 روز پس از بریدن یا شکستن کامل قرص استفاده نکنید.
  • فرم محلول گاباپنتین را با دقت با استفاده از ابزار اندازه گیری همراه دارو اندازه گیری کنید.
  • اگر از آنتی اسید های حاوی آلومینیوم یا منیزیم  استفاده می‌ کنید، حداقل دو ساعت قبل از مصرف دوز بعدی گاباپنتین صبر کنید.
  • گاباپنتین را دقیقاً طبق تجویز پزشک خود مصرف کنید.

عوارض جانبی جدی گاباپنتین چیست؟

اگر هر یک از این علائم را دارید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید و یا به مراکز اورژانس مراجعه نمایید.

  • علائم واکنش آلرژیک: اگر دارای بثورات پوستی، کهیر، خارش یا تورم، تاول یا پوسته پوسته شدن پوست همراه با یا بدون تب هستید، همچنین اگر مشکل تنفس یا بلع، خس خس سینه یا تورم صورت، لب ها، گلو، چشم ها، دهان یا زبان خود دارید.
  • تغییرات در خلق و خو یا رفتار: برای هرگونه افکار یا افکار خودکشی در مورد مرگ، اقدام به خودکشی، افسردگی جدید یا بدتر شدن، اضطراب، تحریک پذیری یا احساس بی قراری.

همچنین باید برای مشکلات خواب، حملات پانیک، احساس پرخاشگری یا عصبانیت، رفتار تکانشی، افزایش شدید فعالیت یا صحبت کردن و سایر تغییرات در خلق و خو یا رفتار، گیجی، ناتوانی در تمرکز یا مشکلات حافظه با پزشک خود تماس بگیرید و یا به مراکز اورژانس مراجعه نمایید.

  • علائم ناهنجاری های کبدی: زرد شدن پوست یا سفیدی چشم، ادرار تیره، مدفوع روشن، استفراغ، خونریزی یا کبودی غیر معمول.
  • علائم ناهنجاری های کلیوی: مشکل در ادرار کردن، تغییر در میزان دفع ادرار، وجود خون در ادرار یا افزایش وزن و تورم پاها و پاها در اثر احتباس مایعات.
  • سایر ناهنجاری‌های مرتبط: تغییر رنگ پوست به رنگ مایل به آبی روی لب‌ ها، بستر ناخن، انگشتان دست یا انگشتان پا همراه با خستگی یا ضعف شدید و درد عضلانی غیر منتظره.

شایع ترین عوارض گاباپنتین

شایع ترین عوارض گاباپنتین

عوارض جانبی رایج Gabapentin عبارتند از:

  • احساس خستگی
  • سرگیجه و سردرد
  • تهوع، استفراغ و تب
  • مشکل در صحبت کردن
  • عفونت های مکرر
  • از دست دادن حافظه
  • افزایش وزن
  • مشکلات حرکتی و هماهنگی، بی ثباتی، لرزش، حرکات تند
  • حرکات غیر معمول چشم، دو بینی

اگر هر گونه عوارض جانبی از بین نرفت، با پزشک معالج خود صحبت کنید.

آیا تداخلات جدی با گاباپنتین و سایر داروها وجود دارد؟

در صورت مصرف گاباپنتین با دارو هایی که باعث خواب آلودگی شدید یا کاهش هوشیاری می شوند، مشکلات تنفسی جدی ممکن است رخ دهد. برخی از نمونه ها عبارتند از مواد مخدر مخدر، دارو های ضد اضطراب، دارو های ضد افسردگی و آنتی هیستامین ها.

اگر 65 سال یا بیشتر سن دارید و شرایطی دارید که ریه های شما را تحت تاثیر قرار می دهد، مانند بیماری انسداد مزمن ریه (COPD)، خطر ابتلا به مشکلات تنفسی افزایش می یابد. هنگام شروع مصرف گاباپنتین یا افزایش دوز، مراقب افزایش خواب آلودگی یا کاهش تنفس باشید. در صورت بروز مشکلات تنفسی فورا کمک بگیرید.

در صورت بروز این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید

در صورت بروز این علائم فوراً به پزشک مراجعه کنید

  • گیجی
  • سرگیجه غیرمعمول یا سبکی سر
  • کندی، کم عمق یا مشکل در تنفس
  • خواب آلودگی
  • پوست مایل به آبی یا رنگی، به ویژه روی لب ها، انگشتان دست یا پا

چه داروها و محصولات دیگری می توانند با گاباپنتین تداخل داشته باشند؟

محصولاتی که با گاباپنتین تداخل دارند عبارتند از:

  • الکل
  • محصولات سرماخوردگی، سرفه و آلرژی حاوی آنتی هیستامین
  • دارو های خاص برای اضطراب یا خواب
  • دارو های خاصی برای افسردگی مانند آمی تریپتیلین، فلوکستین و سرترالین
  • دارو های خاص برای تشنج، مانند فنوباربیتال و پریمیدون
  • دارو های خاص برای مشکلات معده، دو ساعت پس از مصرف آنتی اسید های حاوی آلومینیوم و منیزیم قبل از مصرف گاباپنتین صبر کنید.
  • بی حس کننده های عمومی، بی حس کننده های موضعی یا شل کننده های عضلانی که قبل از جراحی داده می شوند.
  • دارو های ضد درد برای مصرف مخدر

آیا می توانم در حین مصرف گاباپنتین الکل بنوشم؟

هنگام مصرف این دارو از نوشیدن الکل خودداری کنید. نوشیدن الکل همراه با گاباپنتین می تواند خواب آلودگی یا سرگیجه را افزایش دهد.

چه چیز دیگری باید در مورد گاباپنتین بدانم؟

هرگز بدون صحبت با پزشک خود، مصرف گاباپنتین را قطع نکنید. قطع ناگهانی گاباپنتین می تواند باعث مشکلات جدی شود، از جمله افزایش خطر تشنج اگر برای کنترل تشنج از گاباپنتین استفاده می کنید، یا باعث عدم بهبودی علائم شود.

در صورت مصرف گاباپنتین برای سایر موارد. همچنین، هرگز دوز خود را بدون صحبت با پزشک خود تغییر ندهید. همیشه گاباپنتین را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید.

پس از مصرف گاباپنتین رانندگی نکنید، با ماشین‌ آلات سنگین کار نکنید یا فعالیت‌ های خطرناک دیگری انجام ندهید تا زمانی که متوجه شوید که چگونه بر شما تأثیر می‌ گذارد.

بروشور اطلاعات نسخه کامل همراه با دارو را بخوانید. اگر در مورد گاباپنتین سوالی دارید، هرگز از پرسیدن از ارائه دهنده مراقبت های پزشکی یا داروساز خود دریغ نکنید.

قبل از شروع گاباپنتین به پزشک معالج خود چه باید بگویم؟

اگر شما علائم زیر را دارید به پزشک خود اطلاع دهید.

  • مشکلات ریوی یا تنفسی دارید.
  • دیابت داشته باشند.
  • مشکلات کلیوی دارید یا تحت دیالیز هستید.
  • مشکلات خلقی، افسردگی، افکار یا رفتار خودکشی داشته یا داشته اید.
  • سابقه سوء مصرف مواد مخدر یا مشکلات سوء مصرف الکل داشته باشید.
  • باردار هستید، در تلاش برای باردار شدن هستید یا در حال شیردهی هستید.

پزشک خود را از تمام دارو هایی که مصرف می‌کنید، از جمله مکمل‌ ها، ویتامین‌ ها و محصولات گیاهی، از جمله دارو های تجویزی و بدون نسخه، مطلع کنید.

اگر باردار هستم یا در فکر باردار شدن هستم می توانم گاباپنتین مصرف کنم؟

مشخص نیست که آیا گاباپنتین می تواند به جنین شما آسیب برساند یا خیر. به همین دلیل، به محض اینکه متوجه شدید باردار هستید، با پزشک معالج خود صحبت کنید. شما و پزشکتان تعیین می کنید که آیا باید گاباپنتین را در دوران بارداری خود مصرف کنید یا به داروی دیگری تغییر دهید.

آیا گاباپنتین وارد شیر مادر می شود؟

بله، گاباپنتین به شیر مادر منتقل می شود. اگر شیر می دهید یا قصد شیردهی دارید، با پزشک معالج خود در مورد شیردهی یا گزینه های دارویی صحبت کنید.

آیا گاباپنتین یک ماده مخدر است یا کنترل شده؟

گاباپنتین یک ماده مخدر نیست. گاباپنتین یک اپیوئید نیست.

آیا گاباپنتین اعتیادآور است؟

گاباپنتین اعتیاد آور نیست، اما این بدان معنا نیست که گاباپنتین را نمی توان سوء استفاده کرد. تعداد کمی از مطالعات استفاده نادرست و سوء استفاده از گاباپنتین را گزارش کرده اند.

آیا گاباپنتین باعث علائم ترک می شود؟

علائم ترک گاباپنتین از زمان تایید دارو گزارش شده است. با این حال، افراد در این گزارش‌ ها پس از قطع دوز های بالاتر از حد توصیه‌ شده گاباپنتین و برای استفاده‌ هایی که دارو برای آنها تأیید نشده بود، علائم را تجربه کردند.

چه چیزی در مورد گاباپنتین و مصرف بیش از حد شناخته شده است؟

مصرف بیش از حد گاباپنتین گزارش شده است. افراد دوبینی، تکلم نامفهوم، خواب آلودگی، اسهال و کندی را تجربه کردند.

اگر یک دوز گاباپنتین را فراموش کردم چه باید بکنم؟

چنانچه مصرف یک دوز گاباپنتین را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اگر فقط چند ساعت تا زمان مصرف نوبت بعدی باقی مانده است، فقط یک نوبت مصرف کنید. هرگز بیش از یک دوز در تلاش برای جبران مصرف نکنید. اگر نگرانی یا سؤالی دارید، حتماً فوراً با پزشک یا داروساز خود تماس بگیرید.

توجه نمایید این نوشته یک خلاصه است. ممکن است کلیه اطلاعات ممکن را پوشش ندهد. اگر در مورد این دارو سؤالی دارید، با پزشک، داروساز یا ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید.

دکتر اسماعیل نوریمشاهده نوشته ها

Avatar for دکتر اسماعیل نوری

دانش آموخته دوره تخصص طب فیزیکی و توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران، با 18 سال تجربه بالینی و مطب

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *