نویسنده: دکتر اسماعیل نوری

شکستگی فشاری ستون فقرات

شکستگی ستون فقرات با شکستگی دست و پا بسیار متفاوت است. در صورتی که مهره شکسته یا جابجا شود می تواند باعث شود تکه های استخوان به ستون فقرات و یا نخاع فشار بیاورد و در این صورت امکان دارد درد، ناتوان بودن در حرکت دست یا پا، مشکل در راه رفتن را داشته باشید.

درمان محافظه‌ کارانه می‌ تواند خیلی از شکستگی ها را درمان کند، ولی باید برای شکستگی های بزرگ جراحی کرد. این جراحی برای تنظیم و صاف کردن استخوان می باشد. یکی از مهم ترین و جدی ترین مشکلات ستون فقرات، شکستگی فشاری ستون فقرات است که به مراقبت پزشکی نیاز دارد.

ستون فقرات تشکیل شده از ۲۴ استخوان به نام مهره است. ۷ تا از آن ها مهره های گردنی و ۱۲ تا از آن ها مهره های بالا و وسط کمر و پنج تای آن ها مهره های پایین کمر هستند. اغلب شکستگی های فشاری باعث می شوند که استخوان جلوی یک مهره بشکند. قسمت پشتی مهره محکم و سالم خواهد ماند. شکسته شدن قسمت جلوی مهره باعث می شود که ستون فقرات خمیده شود، به این حالت خمیده قوز بیوه گفته می شود.

علائم شکستگی فشاری ستون فقرات

شکستگی فشاری ستون فقرات

شکستگی فشاری ستون فقرات (Vertebral Compression Fracture) زمانی رخ می‌ دهد که یک مهره تحت فشار زیاد، ضعیف شده یا آسیب دیده، دچار شکستگی شود. این نوع شکستگی معمولاً در نواحی سینه‌ ای و کمری ستون فقرات شایع است، به‌ خصوص در افراد مسن یا کسانی که دچار پوکی استخوان هستند.

علائم شایع شکستگی فشاری ستون فقرات

  1. درد ناگهانی در ناحیه پشت یا کمر

    • معمولاً بعد از زمین خوردن یا فشار ناگهانی ایجاد می‌ شود.

    • درد ممکن است شدید و محدود به یک ناحیه خاص باشد.

  2. درد هنگام حرکت یا لمس مهره آسیب‌ دیده

    • خم شدن، چرخیدن یا بلند کردن اجسام باعث افزایش درد می‌ شود.

  3. کاهش قد یا تغییر در قامت

    • در شکستگی‌ های مزمن یا متعدد، فرد ممکن است کمی کوتاه‌ تر شود یا قوز ایجاد شود.

  4. خشکی و محدودیت حرکت ستون فقرات

    • انعطاف‌ پذیری ستون فقرات کاهش می‌ یابد.

  5. درد منتشر یا درد عصبی

    • گاهی درد به سمت باسن، پاها یا قفسه سینه منتشر می‌ شود.

    • در موارد نادر، اگر نخاع یا ریشه‌ های عصبی تحت فشار قرار بگیرند، بی‌ حسی، ضعف یا اختلال در کنترل ادرار و مدفوع ممکن است رخ دهد.

  6. بد شکلی مهره‌ ها در تصویربرداری

    • رادیوگرافی یا ام آر آی می‌ تواند افتادگی یا تغییر شکل مهره را نشان دهد.

در افراد مسن، حتی بدون ضربه مشخص، شکستگی فشاری می‌ تواند بصورت تدریجی رخ دهد و فقط با درد خفیف یا تغییر قامت مشخص شود.

علت شکستگی فشاری ستون فقرات

شکستگی فشاری ستون فقرات

شکستگی فشاری ستون فقرات زمانی رخ می‌ دهد که مهره‌ ها تحت فشار بیش از حد یا ضعیف شده، نتوانند وزن یا نیرو های وارد شده را تحمل کنند و دچار خرد شدگی یا افتادگی شوند. علت آن می‌ تواند تک عاملی یا ترکیبی باشد.

پوکی استخوان 

  • شایع‌ ترین علت در بزرگسالان مسن، به‌ ویژه زنان بعد از یائسگی.

  • کاهش تراکم استخوان باعث می‌ شود مهره‌ ها حتی با فشار های روزمره یا ضربه خفیف بشکنند.

ضربه یا تروما

  • سقوط از ارتفاع، تصادف رانندگی، ورزش‌ های سنگین یا هر ضربه مستقیم به ستون فقرات.

  • در افراد سالم، معمولاً نیاز به ضربه شدید دارد تا شکستگی ایجاد شود.

تومور استخوانی

  • سرطان‌ هایی که به استخوان ستون فقرات نفوذ می‌ کنند.

  • استخوان ضعیف شده تحت فشار حتی در فعالیت‌ های روزمره دچار شکستگی می‌ شود.

عفونت‌ های استخوانی یا بیماری‌ های التهابی

  • عفونت مهره‌ ها یا بیماری‌ هایی مثل اسپوندیلیت آنکیلوزان می‌ تواند باعث ضعیف شدن ساختار مهره‌ ها شود.

استفاده طولانی‌ مدت از داروهای خاص

  • دارو هایی مثل کورتیکواستروئید ها که بصورت مزمن مصرف می‌ شوند، می‌ توانند باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش ریسک شکستگی شوند.

دلایل نادر و مادرزادی

  • اختلالات متابولیسم استخوان

  • مشکلات ساختاری ستون فقرات

تشخیص شکستگی فشاری ستون فقرات

ابتدا  بهترین متخصص ستون فقرات در تهران فرد را معاینه فیزیکی می کند و علائم قوز پشتی و نیز حساسیت به لمس کردن در قسمت های ستون فقرات، را بررسی می کند. پزشک می تواند با انجام دادن عکسبرداری از ستون فقرات، حداقل یکی از مهره ها  که بر اثر شکستگی فشرده شده است را تشخیص دهد. بقیه تست هایی که برای تشخیص دقیق تر انجام می شوند موارد زیر می باشد.

 سی تی اسکن و یا ام آر آی، که جهت ارزیابی کردن علت شکستگی فشاری مهره ها، که ‌شاید در اثر عوامل دیگری مثل وجود تومور یا ضربه باشد انجام می گیرد.
تست تراکم استخوان که جهت ارزیابی  پوکی استخوان انجام می شود.

درمان شکستگی فشاری ستون فقرات

Spine physiotherapy

درمان شکستگی فشاری ستون فقرات به شدت شکستگی، علائم بیمار، علت ایجاد شکستگی و وضعیت کلی بیمار بستگی دارد. معمولاً درمان‌ ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌ شوند.

۱. درمان غیرجراحی 

استراحت و محدود کردن فعالیت‌ ها

  • استراحت کوتاه‌ مدت (۱ یا ۲ هفته) برای کاهش درد.

  • جلوگیری از بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات ناگهانی.

دارو های مسکن و ضد التهاب

  • مسکن‌ های ساده: استامینوفن یا دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی برای کاهش درد.

  • در درد شدیدتر، پزشک ممکن است داروهای مخدر خفیف یا داروهای ضد درد عصبی تجویز کند.

حمایت ستون فقرات

  • در بعضی بیماران، استفاده از بریس کمری یا سینه‌ ای به مدت چند هفته می‌تواند مهره را ثابت کرده و درد را کاهش دهد.

فیزیوتراپی و ورزش‌ های کم فشار

  • بعد از کاهش درد حاد، ورزش‌ های تقویت عضلات پشتی و شکمی برای حمایت ستون فقرات و پیشگیری از بد شکلی.

  • تمرینات سبک کششی و حرکتی برای بهبود انعطاف‌ پذیری.

درمان پوکی استخوان یا بیماری زمینه‌ ای

  • دارو های کلسیم، ویتامین D، بیسفوسفونات‌ ها برای افزایش تراکم استخوان.

  • اصلاح سبک زندگی: رژیم غذایی غنی از کلسیم، ورزش سبک و ترک سیگار.

۲. درمان جراحی 

ورتبروپلاستی

  • تزریق سیمان استخوانی به مهره شکسته برای ثبات مهره و کاهش درد.

  • معمولاً برای شکستگی‌ های دردناک مقاوم به درمان غیرجراحی استفاده می‌شود.

کایفوپلاستی

  • مشابه ورتبروپلاستی، ولی قبل از تزریق سیمان، بالون کوچک در مهره باز می‌ شود تا ارتفاع مهره بازسازی شده و قوز کاهش یابد.

جراحی تثبیت ستون فقرات

  • در شکستگی‌ های شدید یا همراه با فشار روی نخاع یا ریشه عصبی.

  • شامل فیوژن مهره‌ ها و استفاده از پیچ و میلگرد برای تثبیت ستون فقرات.

نکات مهم مراقبتی

  • درمان شکستگی فشاری معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌ کشد تا درد کاهش یابد و عملکرد بهبود یابد.

  • پیشگیری از شکستگی‌ های بعدی: درمان پوکی استخوان، اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن، ورزش منظم و اجتناب از زمین خوردن.

  • مراقبت‌ های اورژانسی: ضعف شدید پاها، بی‌ اختیاری ادرار یا مدفوع، نیاز به مراجعه فوری به پزشک یا جراح ستون فقرات.

سخن پایانی

شکستگی فشاری ستون فقرات یکی از مشکلات شایع به ویژه در سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان است که می‌ تواند کیفیت زندگی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. شناخت علائم اولیه، مانند درد ناگهانی کمر یا تغییر قامت، و توجه به عوامل خطر، می‌ تواند باعث تشخیص زودهنگام و پیشگیری از بد شکلی و درد مزمن شود. اهمیت آموزش افراد در مورد مراقبت از استخوان‌ ها و رعایت سبک زندگی سالم، از جمله ورزش منظم و تغذیه مناسب، در پیشگیری از این نوع شکستگی بسیار بالاست.

درمان شکستگی فشاری ستون فقرات بسته به شدت آسیب و شرایط بیمار متفاوت است و معمولا با روش‌ های غیرجراحی مانند استراحت، دارودرمانی، بریس و فیزیوتراپی شروع می‌شود. در مواردی که درد شدید، بد شکلی مهره یا فشار بر روی نخاع وجود دارد، درمان‌ های جراحی مانند ورتبروپلاستی یا کایفوپلاستی می‌ تواند به تثبیت مهره و کاهش درد کمک کند. به هر حال، هدف اصلی درمان، حفظ عملکرد ستون فقرات، کاهش درد و جلوگیری از آسیب‌ های بعدی است.

در نهایت، پیشگیری و تشخیص به موقع نقش کلیدی در مدیریت شکستگی فشاری دارد. رعایت سبک زندگی سالم، درمان به موقع پوکی استخوان و مراقبت‌ های پزشکی منظم می‌ تواند خطر بروز این شکستگی‌ ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. با آگاهی و اقدامات مناسب، می‌ توان از عوارض طولانی‌ مدت، مانند قوز، محدودیت حرکتی و درد مزمن جلوگیری کرده و کیفیت زندگی افراد را بهبود بخشید.

دکتر اسماعیل نوریمشاهده نوشته ها

Avatar for دکتر اسماعیل نوری

دانش آموخته دوره تخصص طب فیزیکی و توانبخشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران، با 18 سال تجربه بالینی و مطب

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *