فهرست مطالب
اوزون درمانی؛ اوزون تراپی
درمان نوین دیسک کمر، آرتروز زانو و مفاصل
اوزون درمانی بهعنوان یکی از روشهای نوین در طب مکمل و یکپارچه، نتایج امیدوارکنندهای در درمان طیف وسیعی از بیماریها نشان داده است. یافتههای علمی، حاکی از اثربخشی این روش در کاهش التهاب، تقویت عملکرد سیستم ایمنی و بهبود گردش خون هستند. این روش، به دلیل تطبیقپذیری بالا و عوارض جانبی حداقلی، بهسرعت جایگاه ویژهای در میان درمانهای مکمل پیدا کرده است. با گسترش تحقیقات علمی در این حوزه، انتظار میرود کاربردهای بالینی اوزونتراپی بیش از پیش توسعه یافته و به عنوان ابزاری مؤثر در ارتقای سلامت بیماران مورد استفاده قرار گیرد.
اوزون درمانی باید توسط پزشک متخصص که دانش و تجربه لازم در زمینه درمان با ازون را دارد، انجام شود.
کلمه Ozone به فارسی بصورت مختلف نوشته می شود مانند : اوزون ، ازون ، ازن
اوزون (O₃) چیست؟
اوزون (Ozone) گازی است متشکل از سه اتم اکسیژن (O₃) که ساختاری ناپایدار و بسیار واکنشپذیر دارد. در حالی که مولکول معمولی اکسیژن (O₂) از دو اتم اکسیژن تشکیل شده است، اوزون دارای یک اتم اکسیژن اضافی است که آن را به مادهای فعالتر از اکسیژن معمولی تبدیل میکند.
این گاز به رنگ آبی کمرنگ بوده و دارای بوی تند و مشخصی است که معمولاً پس از طوفانهای رعد و برق یا در نزدیکی دستگاههای تولید اوزون قابل تشخیص است. ویژگیهای شیمیایی خاص اوزون باعث شده است که در پزشکی، بهویژه در درمانهای مکمل، بهعنوان یک عامل ضدعفونیکننده، ضدالتهاب و بهبوددهنده عملکرد بافتی مورد استفاده قرار گیرد
لایه اوزون
انواع اوزون در جو زمین
اوزون (O₃) در دو ناحیه اصلی جو زمین یافت میشود: در لایه استراتوسفر (اتمسفر فوقانی) و در تروپوسفر (سطح زمین). عملکرد و اثرات اوزون در این دو ناحیه کاملاً متفاوت است.
اوزون خوب (Stratospheric Ozone)
اوزون موجود در لایه استراتوسفر که به آن “اوزون خوب” گفته میشود، نقش حیاتی در حفاظت از حیات روی زمین ایفا میکند. این لایه با جذب و فیلتر کردن بخش عمدهای از اشعه ماوراءبنفش (UV) مضر خورشید، مانع از آسیبهای پوستی، چشمی و تخریب DNA موجودات زنده میشود.
اوزون بد (Tropospheric Ozone)
در مقابل، اوزون سطح زمین که به آن “اوزون بد” گفته میشود، یکی از آلایندههای خطرناک هوا به شمار میرود. این نوع اوزون جزء اصلی مهدود فتوشیمیایی است و در اثر واکنشهای شیمیایی میان نور خورشید و آلایندههایی مانند اکسیدهای نیتروژن (NOx) و ترکیبات آلی فرار (VOCs) که عمدتاً از خودروها و صنایع منتشر میشوند، تشکیل میگردد.
اوزون سطح زمین بهویژه در ماههای گرم تابستانی و در ساعات بعد از ظهر تا اوایل عصر به بالاترین غلظت خود میرسد. قرار گرفتن در معرض این نوع اوزون میتواند منجر به مشکلات تنفسی، تحریک چشم، و تشدید بیماریهایی مانند آسم شود.
اثرات بالقوه اوزون بر سلامتی:
- تحریک و التهاب چشم ها، بینی، گلو و راه های هوایی تحتانی: سرفه، گلو درد و خراش یا احساس ناراحتی در قفسه سینه
- کاهش عملکرد ریه: قادر به تنفس عمیق یا شدید مانند حالت عادی نیستید
- تشدید آسم و بیماری های مزمن تنفسی مانند برونشیت مزمن
- افزایش حساسیت به عفونت های تنفسی
کاربردهای اوزون
اوزون (O₃) گازی با خاصیت اکسیدکنندگی بسیار قوی است که به دلیل ویژگیهای ضدعفونیکننده و حذف آلایندهها، کاربردهای گستردهای در حوزههای مختلف از جمله پزشکی، صنایع غذایی، تصفیه آب و هوا و فرآیندهای صنعتی دارد. این ماده بهعنوان ابزاری مؤثر در بهبود بهداشت، افزایش ماندگاری محصولات و ارتقای کیفیت محیط زندگی شناخته میشود.
موارد زیر از رایجترین کاربردهای اوزون هستند:
۱. تصفیه و ضدعفونی آب
- ضدعفونی و تصفیه آب آشامیدنی، استخرها و منابع آبی
- حذف باکتریها، ویروسها و آلایندههای شیمیایی
- اکسید کردن مواد آلی و شکستن مولکولهای پیچیده برای بهبود کیفیت آب
۲. کاربردهای پزشکی
- ضدعفونی تجهیزات و ابزار پزشکی
- کمک به بهبود زخمها و کاهش عفونتها
- درمان برخی بیماریها مانند عفونتهای پوستی، آلرژیها و مشکلات تنفسی
۳. صنایع غذایی
- افزایش ماندگاری محصولات تازه، گوشت و نوشیدنیها
- استریل کردن تجهیزات فرآوری مواد غذایی
- کاهش خطر آلودگی میکروبی در محصولات غذایی
۴. تصفیه و بهبود کیفیت هوا
- حذف بوهای نامطبوع در محیطهای صنعتی، تجاری و خانگی
- از بین بردن میکروارگانیسمهای موجود در هوا
- کاهش ترکیبات آلی فرار (VOCs) و آلایندههای هوا
۵. کاربردهای صنعتی و نساجی
- سفید کردن و ضدعفونی پارچهها و منسوجات
- خوشبو کردن پلاستیکها و سایر مواد
- استریلسازی محصولات در صنعت داروسازی
اوزونتراپی پزشکی
اوزونتراپی بهدلیل خواص اکسیدکنندگی، ضدعفونیکنندگی، اثرات درمانی و همچنین توان بالقوه در کاهش استرس اکسیداتیو، کاربردهای گستردهای در پزشکی دارد.
۱. ضدعفونی و استریلسازی تجهیزات پزشکی
- اکسیدکننده قوی برای نابودی باکتریها، ویروسها، قارچها و میکروارگانیسمها
- پیشگیری و کنترل عفونتها در مراکز درمانی
۲. درمان زخمها و ترمیم بافت
- کمک به بهبود زخمهای مزمن و زخم پای دیابتی
- تسریع بازسازی و ترمیم بافت آسیبدیده
۳. خواص ضدالتهابی و ضد درد
- کاهش درد و التهاب در بیماریهای اسکلتی–عضلانی
- بهبود عملکرد مفاصل و کاهش خشکی عضلانی
۴. بهبود گردش خون و اکسیژنرسانی
- افزایش میزان اکسیژن در بافتها
- بهبود جریان خون در بیماران با بیماری شریانی محیطی و اختلالات ایسکمیک
۵. اثر آنتیاکسیدانی
- کاهش رادیکالهای آزاد و استرس اکسیداتیو در بافتها
- کمک به بهبود عملکرد سیستم ایمنی و کاهش آسیب سلولی
۶. کاربرد در درمان بیماریها و اختلالات خاص
- آرتریت روماتوئید
- سندرم مفصل فاست کمری
- بورسیت سابآکرومیال (شانه)
- سندرم تونل کارپال
- آرتروز و بورسیت هیپ
- کپسولیت چسبنده شانه
- فتق دیسک کمر یا گردن
- اختلال مفصل گیجگاهی–فکی (TMJ)
۷. کاربردهای دیگر مورد مطالعه
- غیرفعالسازی ویروسها
- کمک در درمان برخی انواع سرطان (در مطالعات خاص)
- بهبود شرایط مرتبط با نقص ایمنی (مانند HIV/AIDS)
اوزونتراپی و بیماریهایی که با آن درمان میشوند
اوزون تراپی برای درمان بسیاری از موارد مربوط به عضلات، تاندون ها و مفاصل استفاده می شود. درمان با اوزون آستانه درد را افزایش می دهد و بر اساس سیستم ضد درد با واسطه سروتونین و مواد افیونی درون زای بدن کار می کند. با توجه به نئوآنژیوژنز، اوزون با امکان عروق سازی اکسیژن بافت را فراهم می کند. بنابراین، ظرفیت مهاری متابولیت های التهابی و همچنین تامین مواد مغذی بافت بهبود می یابد.
یک موضوع مشترک در میان بسیاری از مقالات وجود دارد که اوزون درد موضعی را کاهش می دهد موجب تحرک و بهبود عملکرد مفصل می شود. اوزون را می توان با روش های اطراف مفصلی، داخل مفصلی یا از راه پوست تزریق کرد.
زخم و ترمیم بافت
اوزون سیستم عصبی مرکزی و سیستم غدد درون ریز را تحریک می کند و در عین حال تولید هورمونی، آزادسازی انتقال دهنده های عصبی و متابولیسم را نیز بهبود می بخشد. ثابت شد که اوزون درمانی قادر به ارتقاء حفظ و افزایش سیستم های آنتی اکسیدانی درون زا است. افزایش IL-8 فاگوسیتوز باکتری ها و بافت نکروزه زخم ها را تسهیل می کند.
نتایج همچنین افزایش فاکتورهای رشد مانند فاکتور رشد مشتق از پلاکت (PDGF)، IL، و فاکتور رشد تبدیل کننده بتا (TGF-β) را نشان داد. هنگامی که زخم های پوستی در معرض اوزون قرار می گیرند، فعالیت فاکتور هسته ای کاپا B را افزایش می دهد که یک تنظیم کننده ایمنی مهم التهاب و بیان TGF-β است که برای بازسازی بافت ضروری است.
آرتروز زانو
آرتروز زانو یک بیماری دژنراتیو است که بر عملکرد تأثیر می گذارد و باعث ایجاد درد می شود. اوزون تراپی زانو باعث تسریع آنابولیسم و ایجاد عروق بهتر در غضروف و استخوان می شود. تزریق در مفصل زانو، می تواند اطراف مفصل، داخل مفصلی و زیر جلدی باشد. اوزون دامنه حرکتی (ROM) را بهبود می بخشد و روند دژنراتیو را کند می کند. طی سالیان متمادی، تزریق اوزون داخل مفصلی روشی کم هزینه و مؤثر بوده است. علائم بیمارانی که آرتروز شدید دارند تقریباً به همان میزان بیماران مبتلا به آرتروز درجه پایین بهبود می یابد.
دیسک کمر
دیسک کمر اصطلاحا به فتق دیسک کمر گفته می شود به عنوان وضعیتی شناخته می شود که در آن پارگی در حلقه فیبری دیسک بین مهره ای اجازه می دهد تا قسمت مرکزی بیرون بزند. در درمان با اکسیژن-اوزون، اوزون با غلظت غیر سمی 1 تا 40 میکروگرم اوزون در هر میلی لیتر اکسیژن تجویز می شود. در مطالعاتی که شامل در شرایط آزمایشگاهی بر روی نمونه های دیسک برداشته شده انسانی و همچنین in vivo روی خرگوش بود، مشخص شد که غلظت بهینه برای تجویز 27 میکروگرم است. اوزون تراپی دیسک کمر همچنین دارای اثرات ضد درد و ضد التهابی در درمان فتق دیسک بود.
نقش متخصص ستون فقرات در این درمان بسیار حیاتی است، زیرا او با ارزیابی دقیق شدت فتق دیسک، وضعیت کلی سلامت بیمار و انتخاب روش و غلظت مناسب اوزون، میتواند بیشترین اثربخشی را با حداقل عوارض ممکن تضمین کند. علاوه بر این، اجرای صحیح تزریق با هدایت تصویربرداری و پایش دقیق بیمار پس از درمان، نیازمند تجربه و دانش تخصصی در حوزه بیماریهای ستون فقرات است.
درمان سیاتیک اوزون درمانی
اوزونتراپی بهعنوان یک روش نوین و کمتهاجمی در درمان سیاتیک، با تزریق ترکیب گاز اوزون و اکسیژن در نزدیکی ریشه عصب یا دیسک آسیبدیده، به کاهش التهاب، کاهش فشار روی عصب و بهبود جریان خون در بافتها کمک میکند. این روش علاوه بر خاصیت ضدالتهابی، اثرات آنتیاکسیدانی داشته و با کاهش استرس اکسیداتیو، به ترمیم و بازسازی بافتهای آسیبدیده کمک مینماید. اوزونتراپی معمولاً با حداقل عوارض جانبی همراه است و میتواند در بسیاری از بیماران موجب کاهش درد، بهبود حرکت و بازگشت سریعتر به فعالیتهای روزمره شود.
تنگی کانال نخاعی
تنگی کانال نخاعی وضعیتی است که با باریک شدن کانال نخاعی مشخص می شود که می تواند بر طناب نخاعی و اعصاب فشار وارد کند. این باریک شدن می تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله آرتروز ستون فقرات، فتق دیسک و ضخیم شدن رباط های ستون فقرات باشد. علائم تنگی کانال نخاعی ممکن است شامل درد، بی حسی، گزگز و ضعف در پشت، پاها و بازوها باشد و با فعالیت یا ایستادن یا نشستن طولانی مدت بدتر شود.
علائم تنگی کانال نخاعی کمر معمولاً شامل کمردرد و دردی است که از باسن شروع شده و به سمت پایین ساق پا کشیده میشود و گاهی تا کف پا ادامه مییابد. این درد اغلب با ایستادن طولانی، راه رفتن یا حرکت در مسیرهای سراشیبی تشدید میشود، اما با خم شدن به جلو، راه رفتن در سربالایی یا نشستن، کاهش پیدا میکند. بیماران همچنین ممکن است احساس سنگینی، ضعف یا خستگی زودرس در پاها را تجربه کنند که میتواند بر توانایی انجام فعالیتهای روزمره تأثیر بگذارد.
اوزون می تواند به مانند یک استروئید جایگزین بهتر عمل کند، زیرا مکانیسم اثر مشابهی دارد در حالی که داروی بسیار ایمن تری است. درد عصبی در تنگی کانال نخاعی را می توان با میکروسیرکولاسیونی که اوزون القا می کند بهبود بخشید.
درد لگن
بورس ها کیسه هایی پر از مایع هستند که در زیر ماهیچه ها و تاندون ها مثل بالشتک عمل می کنند و اصطکاک را کاهش می دهند. شایع است که بیماران از التهاب مفصل لگن آگاه نیستند زیرا ممکن است از درد در قسمت جلویی زانو و ران شکایت داشته باشند تا خود لگن. اوزون تراپی را می توان برای کاهش درد لگن ناشی از اضافه بار عملکردی، بورسیت تروکانتریک، درد ناشی از آرتروز اولیه و دیررس و تاندونیت لگن استفاده کرد. همچنین ترکیب درمان اکسیژن-اوزون همراه با تمرینات ت ورزشی و دوره توانبخشی مفید است.
درد شانه
شانه درجه حرکت بالایی دارد، به طور خاص، مفصل گلنوهومرال یک مفصل توپ و سوکت پایدار نیست، اما تحرک بالایی دارد. عضلات روتاتور کاف امکان تحرک مفصل را فراهم می کنند. درد شانه میتواند از خفیف تا شدید باشد و ممکن است ناگهانی یا به تدریج ظاهر شود. درمان علت درد شانه (شکستگی، التهاب بافت، عدم استحکام رباط) نیز متفاوت خواهد بود. درمان با اوزون برای مفصل گلنوهومرال شامل تزریق با رویکرد خلفی زیر لبه تحتانی به صورت جانبی با استفاده از یک سوزن 22 G است. در مطالعه ای 27 بیمار بهبود عملکرد فعال شانه و کاهش کامل درد را گزارش کردند.
اوزون تراپی شانه یخ زده
کپسولیت چسبنده شانه وضعیتی است که در آن قوس حرکت فعال کاهش می یابد. شانه منجمد با یک علت ناشناخته مشخص می شود که با شروع درد همراه است. درمان با اکسیژن-اوزون می تواند به کاهش درد و همچنین التهاب کمک کند. فعالیت مهم شل کننده گی عضلانی است که بر روی فیبرهای عضلانی انجام می شود.
پارگی تاندون شانه
تاندون فوق خاری بخشی از روتاتور کاف است. اکسیژن-اوزون درمانی یکی از روش های متعددی است که می توان برای تسکین علائم استفاده کرد. تزریق تحت هدایت اولتراسوند درمانی اکسیژن-اوزون یک روش درمانی مؤثر در پارگیهای جزئی تاندون فوقخاری است. با این حال، انجام تحقیقات بیشتر که نیاز به حجم نمونه بزرگ دارد، ضروری است.
اوزون درمانی سندرم تونل کارپال
دلیل سندرم تونل کارپال فشار بر عصب مدین در یک ورودی باریک در سمت کف مچ دست است. اشکال ثانویه با انواع بیماری ها مانند کم کاری تیروئید، دیابت شیرین، درمان با استروژن، آرتریت روماتوئید، بیماری آمیلوئید همراه است. به نظر می رسد که اوزون تراپی بهبود علائم را پس از یک سال در مقایسه با تزریق استروئید تضمین می کند. با این حال، مطالعات بیشتری باید انجام شود تا اثرات دراز مدت آن ارزیابی شود.
اختلال مفصل گیجگاهی فکی
مفاصل گیجگاهی فکی مفاصلی هستند که استخوان فک را به جمجمه متصل می کنند. اختلال مفصل گیجگاهی فکی منجر به دردی می شود که جویدن، صحبت کردن و سایر فعالیت های روزانه را محدود می کند.
اختلال عملکرد مفصل گیجگاهی فکی (TMJ یا TMD) یک بیماری پیچیده است که مفصل فک و عضلات اطراف آن را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری باعث طیف وسیعی از علائم از جمله درد، صداهای کلیک یا صدا دادن، قفل شدن فک و سردرد می شود. علل TMJ می تواند چند عاملی باشد که شامل عواملی مانند استرس، دندان قروچه، آرتریت و آسیب به فک می شود. درمان اغلب شامل ترکیبی از مدیریت درد، فیزیوتراپی و گاهی اوقات مداخلات دندانپزشکی است.
مشخص شد که استفاده از درمان با اوزون بسیار موثرتر از درمان دارویی در بیماران با نمرات درد بالا بوده است. توضیح پیشنهادی در مورد اینکه چرا اوزون باعث می شود مفصل سریعتر از درمان سنتی بهبود یابد به دلیل ماهیت بسیار واکنش پذیر اوزون است. هنگامی که به یک کپسول مفصلی تزریق می شود، می تواند توانایی های ترمیم مفصل فیبروبلاست را تحریک کند.
اوزون درمانی در کلینیک دکتر نوری
اوزونتراپی در کلینیک دکتر نوری بهعنوان یک روش کمتهاجمی و نوین، نقش مهمی در درمان اختلالات اسکلتی، عضلانی ایفا می کند. این روش با افزایش اکسیژنرسانی به بافتها، کاهش التهاب و تحریک بازسازی سلولی، میتواند در بهبود سندرمهای دردناک ناشی از مشکلات عضلات، تاندونها و مفاصل مؤثر باشد. در کلینیک دکتر نوری، اوزونتراپی بهصورت هدفمند و با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تکنیکهای ایمن انجام میشود و در کنار آن، برنامههای تخصصی ورزش درمانی و توانبخشی طراحی میگردد تا اثرات درمان پایدارتر شده و عملکرد حرکتی بیمار به بهترین شکل ممکن بازگردد.
بیماران مراجعهکننده به کلینیک دکتر نوری اغلب از ترکیب اوزونتراپی با توانبخشی تخصصی، بهبود چشمگیر در کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و بازگشت به فعالیتهای روزمره را گزارش میکنند. نظرات و رضایت بالای بیماران نشاندهنده اهمیت رویکرد چندجانبه در درمان است؛ رویکردی که نهتنها به رفع علائم کمک میکند، بلکه با تقویت عضلات و اصلاح الگوهای حرکتی، احتمال بازگشت مجدد مشکل را به حداقل میرساند. این تجربه موفق، کلینیک را به یکی از مراکز پیشرو در استفاده علمی و عملی از اوزونتراپی در کنار توانبخشی تبدیل کرده است.
حدود هشت ماه که درد کمر داشتم با سرخوردگی مهره به دکتر مراجعه کردم و بعد از ویزیت آقای دکتر نوری برایم دوازده جلسه توانبخشی و دو جلسه تزریق اوزون استروئید تجویز کردن که با هر بار مراجعه به کلینیک احساس کردم که درد در ناحیه ای که داشتم بهتر می شود حدود دو ماه مراجعه کردم و بهبودی حاصل شد و با رضایت کامل طول درمان من انجام گردید.
حدودا دو سال بود که درد شدیدی در زانو داشتم و از طریق سایت با آقای دکتر آشنا شدم و پارسال دو جلسه اوزون تزریق کردم و دو جلسه پلاکت تزریق کردم و یک جلسه ژل و چند جلسه توانبخشی انجام دادم و الان یک سال است که دوباره برای تجدید پلاکت اومدم و طی این سال ها هیچ دردی نداشتم و خیلی خیلی از آقای دکتر و پرسنل خوبشون تشکر می کنم من رضایت کامل از درمان دارم با تشکر