فهرست مطالب
شانه به عنوان یکی از پرتحرکترین مفاصل بدن، در معرض آسیبها و اختلالات متعددی قرار دارد. سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه از شایعترین مشکلات شانه هستند که شناخت دقیق آنها به پیشگیری و درمان بهتر کمک میکند. شانه به عنوان یکی از پیچیدهترین مفاصل بدن، به دلیل دامنه حرکتی گسترده، در معرض آسیبهای متعددی قرار دارد.
دو اختلال رایج در این ناحیه شامل «سندرم گیر افتادگی شانه» و «تاندونیت شانه» هستند که هر دو ناشی از التهاب و آسیب بافتهای نرم شانه میباشند. با وجود ارتباط این دو، شناخت دقیق علل، علائم، روشهای تشخیص و درمان آنها اهمیت زیادی دارد تا از پیشرفت بیماری و کاهش کیفیت زندگی جلوگیری شود.
علت سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه
درک علل بروز سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه، گام اول برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و انتخاب روش درمانی مناسب است.
- سندرم گیر افتادگی شانه: این سندرم زمانی ایجاد میشود که فضای بین استخوان بالای بازو (هومروس) و استخوان آکرومیون کاهش یافته و باعث فشرده شدن تاندونها و بورسها در این ناحیه شود. این حالت اغلب ناشی از حرکات تکراری بازو بالای سر، فشارهای مزمن یا تغییرات آناتومیک استخوانی است.
- تاندونیت شانه: التهاب تاندونهای عضلات روتاتور کاف به ویژه تاندون سوپرااسپیناتوس که در اثر فعالیتهای تکراری، فشار زیاد، آسیبهای ناگهانی یا تحلیل رفتن بافتهای تاندونی با افزایش سن رخ میدهد.
علائم سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه
شناخت علائم مشخص هر یک از این اختلالات به تشخیص سریعتر و درمان به موقع کمک میکند و از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری مینماید. درد شانه شایعترین علامت هست.
- درد موضعی در ناحیه شانه که معمولاً هنگام بالا بردن بازو یا انجام فعالیتهای روزمره افزایش مییابد.
- کاهش دامنه حرکتی شانه، خصوصاً در حرکات بالای سر و چرخش بازو.
- ضعف عضلانی و احساس ناتوانی در نگه داشتن یا بلند کردن اشیاء.
- در برخی موارد، درد ممکن است به گردن، بازو یا کتف منتشر شود.
- گاهی احساس سوزش، خشکی یا صدای تقتق در هنگام حرکت شانه وجود دارد.
تشخیص سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه
تشخیص دقیق و صحیح این بیماریها با استفاده از معاینات بالینی و ابزارهای تصویربرداری، پایهای برای موفقیت درمان است.
- شرح حال و معاینه فیزیکی: پزشک شانه با پرسیدن درباره شروع درد شانه، نوع فعالیتها و شدت علائم شروع میکند. در ادامه معاینات تخصصی شامل تستهای ایمپینجمنت برای سندرم گیر افتادگی و ارزیابی قدرت عضلات روتاتور کاف انجام میشود.
- آزمایشهای تصویربرداری: در صورت لزوم، تصویربرداریهایی مانند اشعه ایکس برای بررسی تغییرات استخوانی، سونوگرافی برای مشاهده التهاب و آسیبهای تاندونی و MRI جهت ارزیابی دقیقتر بافتهای نرم استفاده میشوند.
- تستهای عملکردی: برخی تستهای تخصصی مانند Neer Test و Hawkins-Kennedy Test برای بررسی گیر افتادگی و تستهای مقاومت عضلانی برای ارزیابی تاندونیت انجام میشود.
درمان سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه
روشهای درمانی سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: درمانهای غیرجراحی و در صورت نیاز، درمانهای جراحی. هدف از این روشها کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و ارتقاء کیفیت زندگی بیمار است. درمان اولیه معمولاً شامل استراحت، مصرف داروهای ضد التهاب، توانبخشی تخصصی و اصلاح فعالیتهای روزمره است که در بیشتر موارد نتایج خوبی به همراه دارد.
درمان درد شانه ، بهویژه در مواردی مانند سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه، معمولاً با روشهای غیرجراحی مانند استراحت، داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی، اصلاح فعالیتها و ورزش درمانی شانه آغاز میشود.
اگر درمانهای غیرجراحی مؤثر نباشند یا آسیب شدیدتر باشد، متخصص شانه ممکن است تزریق کورتون، تزریق ازون ، تزریق پی آر پی یا جراحی آرتروسکوپی را برای کاهش فشار و ترمیم تاندونهای آسیبدیده پیشنهاد کند. به گفته متخصصان شانه، تشخیص زودهنگام و اجرای برنامه درمانی مناسب، نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای پایدار و بازگرداندن عملکرد طبیعی شانه دارد.
- درمان غیرجراحی شامل استراحت نسبی، پرهیز از حرکات دردناک، مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و انجام فیزیوتراپی تخصصی برای تقویت عضلات و افزایش دامنه حرکتی است.
- تزریق کورتیکواستروئید ممکن است در موارد شدیدتر برای کاهش التهاب استفاده شود.
- در صورت عدم بهبود با درمانهای محافظهکارانه یا آسیب شدید، جراحی شامل رفع فشار روی تاندونها، ترمیم یا پاکسازی بافت آسیبدیده انجام میگیرد.
سخن پایانی
سندرم گیر افتادگی و تاندونیت شانه دو اختلال مرتبط ولی متفاوت هستند که باعث درد و محدودیت حرکت شانه میشوند. تشخیص دقیق این بیماریها با معاینات بالینی و تصویربرداریهای لازم به انتخاب درمان مناسب کمک میکند.
درمانهای غیرجراحی مانند استراحت، دارو و فیزیوتراپی و تزریق داخل شانه معمولاً موثرند، اما در موارد مقاوم، جراحی ضرورت پیدا میکند. پیشگیری با اصلاح فعالیتهای تکراری، تقویت عضلات و آموزش حرکات صحیح شانه امکانپذیر است و از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری میکند.