درد پشت زانو

درد پشت زانو هنگام خم کردن زانو نشانه چیست؟

دردی که با خم کردن زانو ایجاد یا تشدید می‌شود، بیشتر به مشکلات داخل مفصل مانند پارگی مینیسک یا وجود کیست بیکر ارتباط دارد. در ورزشکاران یا افرادی که فعالیت بدنی زیادی دارند، کشیدگی یا التهاب تاندون‌های پشت زانو نیز می‌تواند عامل این درد باشد. اگر درد با قفل شدن زانو یا محدودیت حرکت همراه باشد، احتمال آسیب مینیسک بیشتر است.

آیا آرتروز می‌تواند باعث درد پشت زانو شود؟

بله. آرتروز زانو یکی از علل شایع درد پشت زانو، به‌ویژه در افراد میانسال و سالمند است. ساییدگی غضروف مفصل، التهاب، تجمع مایع داخل مفصل و گاهی تشکیل کیست بیکر می‌توانند باعث ایجاد درد در قسمت پشتی زانو شوند. این درد معمولاً هنگام راه رفتن، ایستادن طولانی یا بالا و پایین رفتن از پله تشدید می‌شود.

درد پشت زانو بعد از ورزش یا دویدن نشانه چیست؟

شایع‌ترین علت درد پشت زانو پس از ورزش یا دویدن، کشیدگی عضلات همسترینگ یا عضلات ساق و التهاب تاندون‌ها در اثر استفاده بیش از حد است. این درد معمولاً پس از فعالیت شدید یا افزایش ناگهانی شدت تمرین ایجاد می‌شود و با استراحت بهبود می‌یابد. ادامه‌دار شدن درد یا همراهی آن با تورم و ناپایداری زانو نیازمند بررسی پزشکی است.

علت درد پشت زانو هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پله چیست؟

اگر درد بیشتر هنگام راه رفتن یا بالا رفتن از پله احساس شود، آرتروز زانو از شایع‌ترین علل آن است؛ زیرا در این شرایط فشار بیشتری به مفصل وارد می‌شود. در افراد جوان‌تر نیز پارگی مینیسک یا آسیب تاندون‌ها می‌تواند باعث بروز این درد شود. تشخیص علت دقیق به سن، سابقه آسیب و سایر علائم بیمار بستگی دارد.

علائم همراه درد پشت زانو

علائم همراه درد پشت زانو بسته به علت زمینه‌ای متفاوت است و می‌تواند سرنخ مهمی برای تشخیص بیماری باشد. شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• قفل شدن یا گیر کردن زانو: بیشتر در پارگی مینیسک یا وجود جسم آزاد داخل مفصل دیده می‌شود.
• درد ناگهانی یا احساس کشیدگی در پشت زانو: اغلب ناشی از کشیدگی یا پارگی عضلات همسترینگ، عضله پلانتاریس یا عضلات ساق است.
• سفتی و دشواری در خم یا صاف کردن زانو: معمولاً در آرتروز، التهاب مفصل، افیوژن (تجمع مایع) یا پارگی مینیسک مشاهده می‌شود.
• تورم، احساس توده، قرمزی یا گرمی پشت زانو: بیشتر به علت کیست بیکر، تجمع مایع داخل مفصل، التهاب یا عفونت ایجاد می‌شود.
• ضعف یا احساس ناپایداری زانو: می‌تواند ناشی از آسیب رباط‌ها، عضلات یا درد شدید باشد.
• درد هنگام تحمل وزن، راه رفتن، دویدن یا بالا و پایین رفتن از پله: بیشتر در آرتروز، آسیب مینیسک و التهاب تاندون‌ها دیده می‌شود.
• کبودی پشت زانو: معمولاً نشانه پارگی عضلات یا تاندون‌ها و خونریزی بافت نرم پس از آسیب است.

چه علائم همراهی در درد پشت زانو جدی یا خطرناک هستند؟

برخی علائم همراه درد پشت زانو می‌توانند نشان‌دهنده یک بیماری جدی باشند و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند، از جمله:

• درد شدید و ناگهانی همراه با ناتوانی در راه رفتن یا تحمل وزن.
• تورم سریع و قابل‌توجه زانو یا پشت زانو.
• قرمزی، گرمی و تب که می‌تواند نشانه عفونت مفصل باشد.
• تورم دردناک ساق همراه با احساس گرما یا تغییر رنگ پوست که احتمال ترومبوز ورید عمقی (DVT) را مطرح می‌کند.
• سرد شدن پا، رنگ‌پریدگی یا کاهش نبض پا که می‌تواند ناشی از اختلال خون‌رسانی باشد.
• ضعف یا بی‌حسی پیشرونده در ساق یا پا که احتمال درگیری عصبی را مطرح می‌کند.

این علائم نباید نادیده گرفته شوند و در صورت بروز، مراجعه سریع به پزشک یا اورژانس ضروری است.

علت درد پشت زانو

دلایل مختلفی برای درد پشت زانو وجود دارد، از جمله آسیب، التهاب یا عفونت مفصل زانو، استفاده بیش از حد، ساییدگی و پارگی با افزایش سن، آرتروز ، آرتریت روماتوئید، کیست یا در موارد بسیار نادر، سرطان. علت دیگر مثل گرفتگی عضلات پا زمانی اتفاق می‌ افتد که عضلات پا سفت می‌شوند. علائم شامل اسپاسم عضلانی ناگهانی با درد از چند ثانیه تا 10 دقیقه است. بیماران پس از اسپاسم، عضلات ممکن است برای چند ساعت احساس درد کنند.

گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات پا بیشتر در طول ورزش و بارداری رخ می دهد. با این حال، همچنین می توانند ناشی از موارد زیر باشند.

• کم آبی بدن
• عفونت ها مانند کزاز
• بیماری کبد
• مشکلات مربوط به اعصاب پاها
• سموم موجود در خون مانند سرب یا جیوه

آرتریت 

آرتریت به دلیل از بین رفتن غضروف زانو باعث التهاب مفاصل می شود. انواع مختلفی از آرتریت وجود دارد که می تواند زانو را تحت تاثیر قرار دهد و باعث درد پشت زانو شود.

• آرتروز – شایع ترین نوع آرتریت ناشی از ساییدگی و تخریب غضروف مفاصل در طول زمان
• آرتریت پسوریاتیک – آرتریتی که باعث درد مفاصل می شود.
• آرتریت روماتوئید – یک بیماری خود ایمنی که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به مفاصل حمله می کند.
• لوپوس، یک بیماری خودایمنی مرتبط با آرتریت، همچنین می تواند به دلیل التهاب مفاصل باعث زانو درد شود.

پارگی مینیسک

منیسک در مفصل زانو قرار می گیرد و به عنوان یک بالشتک برای تثبیت آن عمل می کند. هر یک از زانو ها دارای دو مینیسک است، یکی در هر طرف. اگر ورزشی انجام می‌ دهید که چمباتمه زدن یا چرخاندن دارد ممکن است باعث آسیب مینیسک شود. با افزایش سن، مینیسک ضعیف و با هر حرکت پیچشی در طول فعالیت های روزمره راحت آسیب می بیند.

ممکن است صدایی بشنوید اما درد نداشته باشید. با این حال، در طی چند روز آینده، درد زانو و همچنین سفتی، تورم، ضعف یا قفل شدن، سست شدن ایجاد می‌ شود.

پارگی منیسک داخلی می تواند باعث ایجاد احساس گرفتگی در زانو شود و به ندرت به صورت درد پشتی زانو ظاهر می شود. پارگی در قسمت پشتی منیسک باعث درد پشت زانو می شود، به‌ بخصوص موقع صاف کردن زانو پس از مدتی نشستن، زیرا قسمت پاره‌ شده به مفصل گیر می کند.

زانوی جامپر

این بیماری به عنوان تاندونیت کشکک نیز شناخته می شود و زمانی رخ می دهد که تاندون زانو آسیب ببیند، اغلب در حین ورزش. تاندون پارگی های ریزی ایجاد می کند که باعث سفتی تورم، ضعف و مشکل در خم شدن و صاف کردن زانوی شما می شود.

آسیب همسترینگ

همسترینگ شما سه ماهیچه هستند که در امتداد پشت ران قرار دارند و به کمک می کنند تا زانو را خم کنید. آسیب همسترینگ هنگام ورزش اتفاق می‌ افتد، زمانی که این عضله بیش از حد کشیده می‌شود و چندین ماه طول می کشد تا بهبود یابد.

آسیب های تاندون با فشارهای مکانیکی مکرر همراه است که باعث ضایعات دژنراتیو می شود. همسترینگ، گاستروکنمیوس و تاندون پوپلیتئوس معمولاً باعث درد پشتی زانو می شوند.

عضلات همسترینگ اغلب در ورزش هایی که نیاز به دوی سرعت دارند آسیب می بینند. تاندونوپاتی نیمه غشایی معمولاً به صورت درد دردناک موضعی در زانو پشتی میانی همراه با حساسیت در لمس در ناحیه تحتانی مفصل ظاهر می شود. برخی از عوامل خطر احتمالی برای آسیب همسترینگ عبارتند از، مشکل انعطاف پذیری و تعادل، گرم کردن نامناسب، خستگی، فعالیت های خاص، تکنیک های دویدن و عوامل روانی.

کیست بیکر

کیست بیکر کیسه ای پر از مایع است که پشت زانو قرار می گیرد، ابتلا به آرتریت یا آسیب دیدگی زانو که باعث تورم و التهاب کیست و پشت مفصل زانو می شود.

علاوه بر درد زانو، علائم شامل تورم، سفتی و مشکل در خم کردن یا صاف کردن زانو می شود. علائم اغلب در هنگام فعالیت بدتر می شود و اگر کیست بترکد، درد ناگهانی و شدیدی را احساس خواهید کرد.

آسیب استخوان

درد استخوان به ندرت می تواند باعث درد پشتی زانو شود. تومورهای استخوانی یک علت نادر درد هستند که تشخیص آن دشوار است. علاوه بر تومورهای استخوانی زانو، برخی تومورهای دیگر نیز می توانند باعث زانو درد شوند. تومورهایی مانند استئوکندروم، استئوسارکوم، اندوکندروما. اخیرا هامارتوم آنژیومیوماتوز به عنوان عامل ایجاد درد پشت زانو اعلام شده است.

آسیب های عصبی و عروقی 

این نوع آسیب ها شامل سندرم گیر افتادن شریان، آنوریسم و ​​ترومبوز وریدی عمقی (DVT) هستند. درد می تواند ناشی از گیر افتادن اعصاب در حفره پشت زانو باشد.

اگر پشت زانو درد دارید، مهم است که به متخصص زانو مراجعه کنید تا موارد جدی را رد کنید. درد پشت زانو ناشی از یک آسیب جزئی یا آرتریت، می‌توانید با استراحت و تسکین درد آن را در خانه درمان کنید. با این حال باید  حتما به پزشک مراجعه کنید.

• درد ناحیه زانو
• تب
• سابقه لخته شدن خون
• قرمزی و متورم

پزشک یک معاینه فیزیکی از زانو انجام می دهد و از سوالاتی در مورد علائم و سابقه پزشکی می پرسد. که شامل موارد زیر است.

• چقدر فعالیت دارید
• زمانی که درد شروع شد و در آن زمان چه کار می کردید
• آسیب یا فعالیتی که باعث درد شده
• میزان درد

اگر علائم کیست بیکر را دارید، پزشک ممکن است اسکن اولتراسوند را توصیه کند، اگر علائم آسیب رباط صلیبی خلفی را دارید، ممکن است اسکن اشعه ایکس یا MRI را توصیه کنند.

شما باید به دنبال مراقبت فوری پزشکی باشید اگر علائم زیر را دارید.

• درد شدید
• عدم تحمل وزن
• مشکل تنفس
• ورم یا گرمای ناگهانی
• بد شکلی و تغییر فرم زانو

درمان درد پشت زانو

استراحت، استفاده از کمپرس یخ، مصرف مسکن و فیزیوتراپی همگی می توانند برای درمان درد پشت زانو استفاده شوند. بسته به شدت و علت زانو درد، پزشک متخصص دارو تجویز می کند، استراحت و استفاده از کمپرس یخ ممکن است برای درمان کافی باشد.

آرتریت را می توان درمان کرد و با ورزش، مسکن و داروها، از جمله تزریق، کنترل کرد. آرتریت روماتوئید را می توان با داروهای اصلاح کننده بیماری که سیستم ایمنی را سرکوب کرده و التهاب را کاهش می دهند، درمان کرد.

کیست بیکر می تواند خود به خود یا با درمان بیماری زمینه ای که باعث ایجاد کیست می شود از بین برود. با این حال، اگر کیست بزرگ یا دردناکی دارید، پزشک ممکن است تزریق استروئید، فیزیوتراپی یا تخلیه کیست را توصیه کند.

استراحت و فیزیوتراپی می تواند آسیب ACL خفیف را درمان کند. درد زانو با استراحت و کمپرس یخ کاهش می یابد. اگر بیش از یک رباط آسیب دیده، به پاها فشار نیاورید، ممکن است غضروف آسیب دیده باشد.

استفاده از کمپرس یخ، مصرف مسکن های بدون نسخه و فیزیوتراپی می تواند درمان موثری باشد.

تسکین درد پشت زانو

• از کمپرس یخ به مدت 20 دقیقه سه تا چهار بار در روز استفاده کنید.
• پای آسیب دیده را با استفاده از بالش کمی بالاتر از سطح قلب بالا بیاورید.
• از عصا برای کمک به کاهش وزن از زانوی آسیب دیده استفاده کنید.
• از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) بدون نسخه مانند آسپرین، ایبوپروفن یا ناپروکسن استفاده کنید.
• از باندهای فشاری الاستیک استفاده نمایید – مطمئن شوید که آنها خیلی سفت نباشند زیرا ممکن است به زانو و پا آسیب بیشتری وارد کند.

فیزیوتراپی درد پشت زانو

در بیش از 90 درصد موارد، این وضعیت بدون مداخله بیشتر بهبود می یابد.

درمان محافظه کارانه اولیه شامل استراحت، یخ، روش های تسکین درد، یک دوره کوتاه مصرف دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی و فیزیوتراپی است که شامل تمرینات تقویتی و کششی همسترینگ است.

برای کاهش درد همسترینگ از روش RICE، استراحت، یخ، بانداژ فشاری و بالا بردن برای سرعت بخشیدن به بهبودی استفاده می شود. برای موارد حاد می توانید ماساژ یخ برای کاهش التهاب و ناراحتی استفاده نمایید.

کشش همسترینگ 

کشش همسترینگ برای انعطاف پذیری و پیشگیری از آسیب حیاتی است. برای انجام آن، روی زمین بنشینید و پاها را صاف کنید و انگشتان پا به سمت بالا باشد. پشت و کمر خود را صاف نگه دارید با لگن به سمت انگشتان پا خم شوید در حالی زانوها را صاف نگه داشته اید. این حالت را به مدت 15 تا 30 ثانیه نگه دارید و یک کشش در پشت ران خود احساس کنید.

عوارض درد پشت زانو

درد پشت زانو نسبت به علت عوارض مختلفی دارد. DVT همیشه باید فوراً درمان شود زیرا می تواند به ریه ها برود و باعث آمبولی ریه شود. برای جلوگیری از عوارض ناشی از درد پشت زانو، در موارد زیر باید به پزشک مراجعه کنید.

• تب
• تغییر رنگ و تورم
• بی حسی یا گزگز
• حتی زمانی که پا وزن را تحمل نمی کند، درد شدیدی دارید.
• درد بیش از سه روز
• تحمل وزن

همچنین با علائم زیر در زانو  باید به پزشک مراجعه کنید:

• صدا می دهد، قفل می کند یا خالی می کند.
• بد شکل است.
• گرم، قرمز یا متورم است.

سخن پایانی

درد پشت زانو می‌تواند از مشکلات ساده‌ای مانند کشیدگی عضلات و التهاب تاندون‌ها تا بیماری‌های مهم‌تری مانند آرتروز، پارگی مینیسک، کیست بیکر یا به‌ندرت اختلالات عروقی و عفونت ناشی شود. از آنجا که علل این درد متنوع هستند، تشخیص صحیح بر اساس شرح حال، معاینه دقیق و در صورت نیاز تصویربرداری، مهم‌ترین گام برای انتخاب درمان مناسب و جلوگیری از عوارض احتمالی است.

درمان درد پشت زانو به علت زمینه‌ای آن بستگی دارد، اما در بسیاری از موارد با استراحت نسبی، اصلاح فعالیت‌ها، استفاده از یخ در مراحل اولیه آسیب، انجام تمرینات کششی و تقویتی تحت نظر متخصص و حفظ وزن مناسب می‌توان علائم را بهبود بخشید. همچنین استفاده از کفش مناسب و رعایت اصول صحیح حرکت و فعالیت‌های روزمره به کاهش فشار وارد بر مفصل زانو کمک می‌کند. اگر درد شدید باشد، بیش از چند هفته ادامه یابد یا با تورم قابل‌توجه، ناتوانی در تحمل وزن، تب یا سایر علائم هشدار همراه شود، مراجعه به پزشک متخصص برای بررسی دقیق و درمان به‌ موقع ضروری است.